«خداوند انسان را خليفه خود در زمين قرار داده است، اداره جامعه انسانى، سياست و تدبير امور آن از شئون خلافت الهى انسان است». به عبارت ديگر انسان به عنوان جانشين خداوند حاكم بر سرنوشت خود شده است، قرآن كريم اين خلافت را امانت الهى معرفى كرده است» (صدر، پيشين، صص ٩، ١٣، ٢٣). «انسان موظف است اين امانت را آن چنان كه خداوند مى‌خواهد به كار گيرد. لذا حق ندارد آن را براساس هوسها و منافع شخصى استعمال كند، طبيعت استخلاف الهى اقتضا مى‌كند كه انسان در زمين به حق و عدالت حكم كند و مصالح نوع انسانى را با تطبيق احكام الهى بر بندگان و سرزمين او ادا نمايد. انسان در برابر خداوند مسئول است و براى اداى اين مسئوليت آزاد آفريده شده است». (همان)

آيت‌اللَّه سيد محمود طالقانى نيز در كتاب اسلام و مالكيت با اشاره به آياتى از جمله: «ثم جعلناكم خلائف فى الارض (يونس: ١٤)، مال را مال اللَّه و انسان را خليفةاللَّه مى‌بيند، خلافت را براى همه انسانها دانسته و حاكم را وكيل و نايب جمع در انجام امور مى‌شناسد». (ر. ك. به: طالقانى، ص ١٤٤ به نقل از مقالات دين و حكومت ص ٤٠١)

البته آياتى كه وراثت زمين را براى صالحان مى‌داند امكان دارد اشاره به مفهومى خاص باشد و به دوران حكومت حضرت صاحب الامر اشاره داشته باشد. به ويژه آنكه در رواياتى نيز بر دوران حكومت امام زمان (عج) تطبيق شده است.[١] البته اگر اين را از مصاديق جرى و تطبيق بدانيم عموميت آيه به حال خود باقى مى‌ماند.

[١] - در معانى‌الاخبار آمده است به نقل از امام صادق( ع) كه پيامبر اكرم به على و حسن و حسين عليهم‌السلام نگاه كرد و گريه كرد و فرمود: شما بعد از من مستضعفون هستيد، مفضل از امام پرسيد: چه معنايى دارد؟ امام صادق( ع) فرمود معنايش آن است كه شما ائمه بعد از من هستيد، خداى فرمايد: و نريدان نمن على الذين ...، پس اين آيه تا روز قيامت در ما جريان دارد.( ر. ك: الميزان، ج ١٦، ص ١٤).