مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٧١
مىداند و مىفرمايد: «حق شما بر من آن است كه از خيرخواهى شما دريغ نورزم».
(نهجالبلاغه، خطبه ٣٤)
در جاى ديگر نيز به اين حق مردمى اشاره كرده و مىفرمايند: «گمان مبريد اگر حقى به من پيشنهاد دهيد بر من گران آيد، يا در پى بزرگ نشان دادن خويشم، زيرا كسى كه شنيدن حق، يا عرضه شدن عدالت بر او مشكل باشد. عمل كردن به آن براى او دشوارتر خواهد بود پس از گفتن حق، يا مشورت در عدالت خوددارى نكنيد، زيرا خود را برتر از آنكه اشتباه كنم و از آن ايمن باشم نمىدانم مگر آنكه خداوند مرا حفظ كند». (نهجالبلاغه، خطبه ٢١٦)
حضرت على (ع) از اعتراضات مردم استقبال مىكردند و حتى از آنها مىخواستند كه از اظهار نظر صريح و بيان سخن حق خوددارى نكنند. امام على (ع) خطاب به مالك مىفرمايند: «... و آن كس را بر ديگران بگزين كه سخن تلخ حق را به تو بيشتر گويد و در آنچه مىكنى يا مىگويى، و خدا آن را از دوستانش ناپسند دارد، كمتر يارىات رسانند». (نهجالبلاغه، نامه ٥٣)
اين رفتارهاى آزادمنشانه و آزادى گرايانه موجب مىشود كه مردم اعتماد به نفس پيدا كرده و با اتكا بر افكار و انديشههاى خود، به بررسى دقيق مسائل بپردازند و در سايه اين اعتماد به نفس به تبادل نظر و ارائه الگوها و نظريههاها بپردازند.
٧- پرداخت حقوق كافى به كارمندان دولت
اسلام به عنوان يك مكتب بزرگ انسانى و يك آيين واقعبينانه همواره به مسئله رفاه و بىنيازى افراد و تأمين احتياجات مادى آنها توجه عميق و اساسى ابراز كرده و اصول و ضوابطى مشخص براى آن قائل شده است. پديده فقر از نظر اسلام مذموم و ناپسند است از اين رو يكى از وظايف كارگزاران و دولتمردان توجه به همكاران خود و كارگزاران دولت مىباشد. حضرت على (ع) اين مسئله را با دقت و باريكبينى مطرح مىكند و رسيدگى به امور مادى و رفع نيازهاى كارمندان را يكى از اركان مهم مديريت و عاملى اساسى براى جلوگيرى از خيانت كارمندان و دستبرد زدن به بيتالمال و رشوهخوارى و پايمال كردن حق و از هم پاشيده شدن نظام جامعه مىداند حضرت هشدار مىدهند كه اگر نيازهاى مادى كارمندان تأمين شده