در اين قسمت بر آنيم تا برابرى و تساوى حقوقى را در انديشه و رفتار علوى پيگيرى كرده، ويژگيهاى ديگرى از مردم‌سالارى دينى را از ديدگاه آن حضرت به نمايش بگذاريم.

على (ع) در جاهاى گوناگون بر رعايت برابرى و مساوات تأكيد ورزيده و به روشنى از كارگزاران حكومتى خواسته كه به حق و عدل بينديشند و همه مردم را با يك چشم ببينند. در نامه‌اى به اسود بن قطبه فرماندار و رئيس سپاه حلوان مى‌نويسد:

«هر گاه ميل و خواست والى نسبت به همه يكسان نباشد، اين روش او را در بيشتر جاها از عدالت باز مى‌دارد. پس بايد كار مردم در نزد تو يكسان باشد؛ زيرا هيچ گاه جور و ستم جانشين عدالت نخواهد شد. پس از آنچه براى خويش نمى‌پسندى پرهيز كن و نفس خود را در برابر آنچه خداوند بر تو واجب كرده است، به اميد پاداش و ترس از كيفرش، به خضوع و تسليم وادار ساز و بدان كه دنيا سراى آزمايش است كه هر كس ساعتى در آن بياسايد و دست از تلاش بردارد، همين ساعت آسودگى مايه حسرت و پشيمانى او در قيامت خواهد شد و هرگز هيچ چيز تو را از حق بى‌نياز نگرداند و از جمله حقّها كه بر تو است اين است كه نفس خود را نگهبان باشى و به اندازه توان در كار مردم كوشش نمايى؛ زيرا سود و پاداشى كه از اين راه به تو مى‌رسد، بيشتر از سودى است كه به وسيله تو بر مردم مى‌رسد». (نهج‌البلاغه، نامه ٥٩)

امام على (ع) در برابر فسادانگيزان و خيانت‌پيشگان، هرگز سستى به خرج نمى‌داد هر چند كسى كه خيانت كرده بود؛ پشينه‌اى خوب و خدمات ارزنده داشت. برخورد زيبا و حق مدارانه و تاريخى امام، با ابن عباس، پسر عمو، يار ديرين و داراى سابقه‌اى بس درخشان از آن نوع زيبائيهاى زندگى على (ع) است كه تا دنيا دنياست، درخشندگى خود را به نمايش خواهد گذاشت. وى در توجيه برخورد با ابن عباس تساوى همگان در برابر قانون را به او يادآور مى‌شود و مى‌فرمايد: «اگر حسن و حسين هم كار تو را كرده بودند، هيچ پشتيبان و هواخواهى ازسوى من نمى‌ديدند و در اراده من اثر نمى‌گذاردند تا آنگاه كه حق را از آنان بستانم». (همان، ١٣٧٩، نامه ٤١)