مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٧٢
باشد، حتى افراد نادرست نيز بهانهاى براى دزدى و خيانت و رشوهخوارى نخواهند داشت، و اگر دست به چنين كارى بزنند در مقابل رهبر، لال و سرافكنده خواهند بود، اما اگر نيازهاى مالى آنها تأمين نباشد، چه بسا فشار مالى آنها را وادار به اخذ رشوه و خيانت در بيتالمال كند، چون كار خود را توجيه مىكنند.
لذا حضرت امير (ع) در عهدنامه مالكاشتر مىفرمايند: «سپس روزى فراوان بر آنان ارزانى دار، كه با گرفتن حقوق كافى در اصلاح خود بيشتر مىكوشند و با بىنيازى، دست به اموال بيتالمال نمىزنند و اتمام حجتى است بر آنان اگر فرمانت را نپذيرند يا در امانت تو خيانت كنند». (نهجالبلاغه، نامه ٥٣)
٨- نظام بازرسى در حكومت اسلامى
در عنوان قبل اشاره شد كه براى جلوگيرى از فساد مالى و شيوع رشوهخوارى در بين كارمندان دولت، بايد حقوق كافى به آنها پرداخت، اما تنها نقش و وظيفه دولتمردان همين نيست كه كارمندان را تأمين كنند و آنها را به حال خودشان واگذارند، بلكه رهبران جامعه موظف هستند پس از به كار گماردن كارمندان، مدام مراقب اعمال آنها باشند، كه آيا به وظايف خود عمل مىكنند يا نه؟ آيا گزارشهايى كه در رابطه با پيشرفت امور و كارها مىدهند صحت دارد يا نه؟ آيا به شكايات مردم رسيدگى مىكنند يا نه؟
اگر دولتمردان مراقب اعمال و رفتار كارگزاران و كارمندان خود نباشند چه بسا آنها سوء استفاده كرده و به مردم ظلم و ستم روا دارند؛ لذا براى جلوگيرى از اين وضع مراقبت و نظارت دائمى بر كارهاى ماموران و كارمندان دولت ضرورت دارد و براى اين كار بايد يك نظام بازرسى دقيق و مطمئن به كار كارمندان نظارت كند، گزارشهاى صحيح و قابل اعتمادى را به رهبر ارائه دهد.
طبيعى است كه اين بازرسان بايد مورد اطمينانترين و نزديكترين افراد به رهبر باشند و افرادى مؤمن و با تقوا و خداترس و امانتدار و صادق باشند. رهبرى بايد به اين افراد كاملًا مطمئن باشند و يقين بداند كه اخبار و گزارشهاى آنان بدور از هر گونه خدعه و نيرنگ است و جز خدمت به خدا و اسلام و مردم، چيز ديگرى را در بازرسى امور و تهيه گزارشهاى خود در نظر نخواهند گرفت.