مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١١٠
كرد خدا اين نوع كارهاى دنيوى را با آفريدن انسان وضعيتمند، انجام داده است و نيازى نبوده تا در عرصه تشريع، چنين امورى را به انسانها تعليم دهد.
خدا در عرصه تشريع يك منصب بيشتر ندارد و آن منصب چيزى نيست جز تعليم راه هدايت و سعادت اخروى. او به تمام حوزههاى زندگى دنيوى در راستاى هدف بزرگ تشريع سر زده است. هدف خدا از ورود به بخشهاى مختلف جامعه بشرى، كاشتن تخم هدايت در آنجا بوده است.
شارع مقدس ضمن تأييد امور دنيوى و هماهنگ با آن، از طريق وحى، وظيفه تشريعى خود را انجام داده است؛ مثلًا در آيهاى از قرآن مىخوانيم: «رجال لاتلهيهم تجارة و لا بيع عن ذكراللَّه و اقام الصلوة و ايتاء الزكاة يخافون يوماً تتقلّب فيه القلوب و الابصار» (نور، ٣٧). آيه مردانى را معّرفى مىكند كه پرداختن به امور دنيوى (بيع و تجارت) آنان را از ياد خدا، برپايى نماز، پرداخت ماليات واجب بازنمىدارد و اين افراد از روزهاى سخت قيامت بيمناكند. پيام اصلى آيه، بيان امور معنوى است. با اين حال، به طور ضمنى امور دنيوى را نيز تأييد مىكند و هماهنگ و سازگار با آن، پيام معنوى را ابلاغ مىكند. با اين آيه گوشزد مىشود كه دينداران، دنيادار نيز هستند.
عبور به آخرت از راه ورود به متن امور دنيوى مانند بيع و تجارت صورت مىگيرد.
اثبات و استدلال بر اين ادّعا با مراجعه به آيات قرآن روشن مىشود. صدها آيه درباره خود قرآن نازل شده است (ر. ك. به: فانى و خرمشاهى، ١٣٧٦، صص ٢٩٨- ٢٩٤). در اين آيات قرآن به عنوان مجموعه پيامهاى الهى از طريق خودش معرفى مىشود. بشرى و بشارت، بصيرت، ذكر و تذكر، حقانيت، حكم و حكمت، شفا و رحمت، نذير و بشير بودن و بالاخره موعظه و هدايت از جمله اوصافى است كه خدا با آنها قرآن را معرفى مىكند. آياتى از قبيل « [قرآن] هدايت و بشارت است براى مؤمنان» (بقره، ٩٧)؛ «كتابى كه مايه هدايت و رحمت براى جمعيتى است كه ايمان مىآورند» (اعراف، ٥٢)؛ «قرآن براى راهنمايى مردم و نشانههاى هدايت و فرق ميان حق و باطل، در آن [ماه رمضان] نازل شده است» (بقره، ١٨٥)؛ «اى مردم اندرزى از سوى پروردگارتان براى شما آمده است و درمانى براى آنچه در سينههاست و هدايت و رحمتى است براى مؤمنان» (يونس، ٥٧)؛ «ما قرآن را بر تو نازل نكرديم مگر براى اينكه آنچه را در آن