مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٣
با توجه به كلام على (ع) پيامدهاى عدم رعايت حقوق متقابل مردم و مسئولان عبارت است از:
١- از بين رفتن وحدت كلمه
٢- ظاهر شدن ظلم و جور
٣- نيرنگ بازى در دين
٤- فراموش شدن سنت پيامبر
٥- هواپرستى
٦- تعطيل شدن احكام دين
٧- بيمارى قلبها
٨- بىتفاوتى مردم در رابطه با زيرپا رفتن حق و رواج باطل در جامعه
٩- خوار شدن خوبان
١٠- قدرتمند شدن بدان
١١- كيفر الهى
بنابراين براى اصلاح جامعه كافى است كه مردم و مسئولان به وظايف خود عمل كنند، چون هدف از حكومت در نظام مردمسالار اسلامى، اصلاح جامعه در تمامى ابعاد است و مواردى كه حضرت در اين فراز از خطبه بيان فرمودند نيز شامل تمامى ابعاد اصلاحمىشود؛ اصلاح فرهنگى، اقتصادى، اجتماعى و سياسى. به هرحال نظام مردمسالار دينى براى كارآمد كردن نظاماسلامى در تمامىابعاد موظف به رعايت حقوق متقابل مردم و مسئولان است. در اين فصل، مهمترين وظايف و حقوق مردم بر زمامداران و زمامداران بر مردم را در نظام مردمسالارى دينى بيان مىكنيم:
الف) حقوق مردم بر زمامداران و وظايف مسئولان
١- مشورت با مردم
در نظام مردمسالارى دينى آن هم مبتنى بر تعليمات اسلام، مشورت يكى از اصول مهم و غيرقابل اغماض است. در فرهنگ اسلام، مشاوره و مشورت براى جلوگيرى از استبداد و خودمحورى و دست يافتن به انديشه و فكر ديگران و در