مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٧
در نامهاى ديگر خطاب به يكى از فرمانداران مىفرمايد: «... به من خبر رسيده كه كشت زمينها را برداشته و آنچه را كه مىتوانستى گرفته و آنچه را در اختيار داشتى به خيانت خوردهاى، پس هر چه زودتر حساب اموال را براى من بفرست و بدان كه حسابرسى خداوند از حسابرسى مردم سختتر است». (نهجالبلاغه، نامه ٤١)
در جاى جاى نهجالبلاغه پُر است از اين موارد كه حضرت امير (ع) در رابطه با حفظ بيتالمال مسلمين به فرمانداران و كارگزاران خود هشدار مىدهد و اينها حاكى از اين است كه در يك نظام مردمسالار دينى، حاكم اسلامى در مقابل حقوق مردم و حفظ بيتالمال مسلمين مسئول است.
٣- برابرى در مقابل قانون
برابرخواهى و استفاده مساوى از فرصتهاى فرهنگى، اجتماعى، سياسى در تمام زمينهها و براى همه افراد يكى از آرزوهاى بشر و از اهداف انبياء و مصلحان در طول تاريخ بوده و اين باور، انگيزه بسيارى از جنبشهاى اجتماعى، سياسى و دينى است. انقلابات بزرگى مانند انقلاب فرانسه با سه شعار «آزادى، برابرى، برادرى» تودههاى مردمى را به حركت درآوردند.
انديشه ماركسيسم با شعار جامعه بىطبقه در اوايل قرن بيستم، هوادار جدى برابرى اقتصادى افراد اجتماع بود كه طرفداران بسيارى پيدا كرد. يكى از شعارهاى بانيان دموكراسى نيز برابرى افراد در مقابل قانون است.
در اسلام اين نظريه در مرتبه والايى قرار دارد. از منظر قرآن و اسلام همه عبد و بنده خدايند و با يكديگر برابر، فقط برترى به تقوى و مجاهدت در راه خدا است:
«ان اكرمكم عنداللَّه اتقيكم». (حجرات، ١٤)
رهبران بزرگ دين مانند پيامبر و اميرالمومنين نيز مانند يك سرباز در دفاع از اسلام شركت مىجستند، همچون ديگران كار مىكردند و از دسترنج خويش گذران زندگى مىنمودند.
حضرت على (ع) فرزندان خود را در مورد اجراى قصاص در مورد قاتل خويش به عدالت در اجراى قانون دعوت مىكند: «... بدانيد جز كشنده من نبايد كسى به