پس خداى سبحان پاره‌اى از حقوق خود را حقهايى قرار داده كه آنها را براى بعضى از مردم در برابر بعضى ديگر واجب گردانيده است و آن را در وجوه مختلفى كه دارد براى مردمان برابر و مساوى ساخته كه برخى از آن بعضى ديگر را ايجاب مى‌كند و انسان مستوجب بعضى از آن نمى‌شود، مگر با اداى حق ديگرى در برابر آن. و در ميان حقوق الهى بزرگ‌ترين حق، حق رهبر بر مردم و حق مردم بر رهبران است، حق واجبى كه خداى سبحان بر هر دو گروه لازم شمرد و آن را عامل پايدارى پيوند ملت و رهبر و عزت دين قرار داده است. پس رعيت اصلاح نمى‌شود جز آنكه زمامداران اصلاح گردند و زمامداران اصلاح نمى‌شوند جز با درستكارى رعيت».

امام على (ع) در اين خطبه عزت حق در جامعه را در گرو رعايت حقوق متقابل مردم و رهبران مى‌داند و در اين مورد مى‌فرمايد: «زمانى كه مردم حق رهبرى را ادا كنند و زمامداران حق‌مردم را بپردازند حق در جامعه عزت‌يابد و راههاى‌دين پديدار شود و نشانه‌هاى‌عدالت برقرار و سنت پيامبر (ص) پايدار شود و روزگار اصلاح مى‌شود و مردم در تداوم‌حكومت اميدوار و دشمن در آرزوهايش مأيوس مى‌گردد».

حضرت امير (ع) در فراز ديگرى از خطبه ٢١٦ در مورد عواقب و پيامدهاى سوء عدم رعايت اين حقوق مى‌فرمايد: «اما زمانى كه مردم بر حكومت چيره شدند يا زمامدار بر رعيت ستم كند، وحدت كلمه از بين مى‌رود و نشانه‌هاى ستم آشكار و نيرنگ بازى در دين فراوان مى‌گردد و راه گسترده سنت پيامبر (ص) متروك، هواپرستى فراوان، احكام دين تعطيل و بيماريهاى دل فراوان شود. مردم از اينكه حق بزرگى فراموش مى‌شود و باطل خطرناكى در جامعه رواج مى‌يابد احساس نگرانى مى‌كنند پس در آن زمان نيكان خوار و بدان قدرتمند مى‌شوند و كيفر الهى بر بندگان بزرگ و دردناك خواهد بود».