مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص

مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢١٠

نارساييهاى موجود در دموكراسيهاى غربى و گردن نهادن به تعاليم وحيانى و برخوردارى از رهبرى ولى فقيه عادل، مدير، مدبر و آگاه به زمان به عنوان رأس هرم، باعث مى‌شود تا نظام اسلامى از مضرات نظام ليبرال دموكراسى نيز در امان بماند.

٤- ٢- ٢- مشاركت سياسى، حق يا تكليف؟!:

درباره اينكه مشاركت مردم در امور سياسى و اجتماعى جزء حقوق آنان است يا وظيفه و تكليف به شمار مى‌رود، شايد نتوان يك پاسخ كلى داد. وقتى بحث امر به معروف و نهى از منكر يا «النصيحه لائمه المسلمين» مطرح مى‌شودبى شك صحبت از تكليف است، ولى وقتى مفاهيمى مثل «بيعت» يا رضايت عمومى مطرح مى‌شود صحبت از حقوق مردم است. در نتيجه مفاهيمى كه در حوزه واجبات كفايى قرار مى گيرند حاكى از تكليف‌اند و مفاهيمى كه خارج از حوزه واجبات كفايى هستند از حوزه تكليف خارج مى‌شوند و جزء حقوق مردم به حساب مى‌آيند.

حضرت على (ع) مى‌فرمايد: خداوند درباره بعضى چيزها سكوت كرده، شما را مكلف نساخته است، نه اينكه نمى‌دانسته يا فراموش كرده، بلكه به اين سبب كه شما آزاد باشيد و اين منطقه آزاد قلمرو تكليف نيست مورد مباهات انسان است و در اينجا مى‌تواند استيفاى حق بماند يا از آن چشم‌پوشى كند. (عميد زنجانى، ١٣٧٧، ص ٤٢)

از اين رو مى‌توان يكى از تفاوتهاى اساسى و مبنايى مشاركت سياسى در اسلام و مغرب زمين را همين دو جنبه‌اى بودن آن (حقى* تكليفى) دانست در حالى كه از نگاه بيشتر انديشمندان غربى مشاركت سياسى تنها يك حق است و برخاسته از ملاحظات عقلانى افراد و محاسبه سود و زيان شخصى آنان مى‌باشد (همان). لذا رأى‌دهنده نيز، با توجه به گسترش حق رأى، يك مشترى است كه توان انتخاب دارد و مى‌تواند از ميان شركتهاى مختلف آن را كه بيشتر در جهت منافع اوست برگزيند.

همان‌گونه كه تالكوت پارسونز مى‌گفت، «رأى دهنده نه تنها داراى قدرت خريد است، بلكه مى‌تواند در صورت پشيمانى و مغبون شدن معامله را فسخ كند، زيرا در صورتى كه رأى دهنده نمايندگان خود را مطلوب نيابد، در دوره بعد از رأى دادن به آنان صرف نظر خواهد كرد».