از ديدگاه اسلام بيعت يكى از راهكارهاى مشاركت سياسى واقعى در انتخاب رهبر جامعه است و همان‌طور كه از منظر حضرت امير (ع)، مردم بايد قبل از بيعت به تحقيق و تحفص پرداخته و حتى آزادند از بيعت سرباز زنند ولى چنانچه پس از تحقيق و تقحص و روشن شدن جوانب امر، بيعت كردند و هيچ كوتاهى و عملى برخلاف تعهد رهبر كه جواز نقض بيعت باشد از او نديدند در صورت شكستن بيعت طاغى و اخلالگر محسوب مى‌شوند. (عليخانى، ١٣٧٩، ص ١٣٣)

بنابراين عمل به تعهدات متقابل از سوى رهبر و مردم امرى ضرورى است و مردمى كه با مشاركت سياسى خود و با تفكر و تعقل رهبرى را بر مى‌گزينند، براى طرفين وظايف، شرايط و تعهداتى ايجاد مى‌شود كه مردم حق ندارند پيمان خود را شكسته و از فرامين رهبر سرپيچى نمايند، رهبر نيز حق ندارد در انجام تعهدات و وظايف خود كوچك‌ترين كوتاهى كند. اين است كه حضرت على (ع) يكى از حقوق رهبر را بر مردم وفا به بيعت مى‌داند.

٢- خيرخواهى نسبت به حاكم اسلامى‌

خيرخواهى دومين حقى است كه امام على (ع) از وظايف مردم در قبال حاكم اسلامى برشمرده‌اند كه فرع مورد اول است؛ زيرا تا مردم به بيعت خود وفادار نباشند بحث در مورد خيرخواهى معنا ندارد. عنوان «النصيحه لأئمه المسلمين»، تعبيرى ريشه‌دار و پر سابقه است، كه در روايات متعددى به چشم مى‌خورد.

اين عنوان را اولين بار پيامبر اكرم (ص) در حجةالوداع ضمن سخنرانى در مسجد الخيف مطرح كردند، سپس از آن در بيانات ائمه اطهار (ع) به عنوان يكى از مسئوليتهاى اسلامى مورد تأكيد قرار گرفت تا آنجا كه محدثان شيعه همچون كلينى و مجلسى در جوامع روايى، فصلى را به اين عنوان اختصاص داده‌اند. (سروش، ص ١٣٥)

«النصيحة» از نصح به معناى خلوص است، به عسل خالص، عسلى كه مومى‌