مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٧٤
جهان مترقى امروز مدعى اين رسالت است كه، وضع افراد فقير را بهبود بخشيده و با وضع قوانينى توانسته كارگران را به حقوق واقعىشان رهنمون سازد. ولى به نظر ما در جهان امروز گرچه كارگران و مستمندان به وسيله فشارهاى كارى روزافزون به نان و نوايى ناچيز رسيدهاند ولى اين ادعا هنوز از حد شعار فراتر نرفته است، چون در حال حاضر هنوز كارگران و مستمندان در دنياى پيشرفته مثل آمريكا، انگلستان، شوروى، آلمان، فرانسه و ... وضع جانكاهى دارند و براى نجات از وضع موجود يارى مىطلبند (فاضللنكرانى، ١٣٧٩). برعكس در ١٤٠٠ سال قبل حضرت على (ع) فرمان رسيدگى به وضع مستمندان داده و راهكار اجرايى آن را نيز بيان فرموده و به عنوان يك دستور به مالكاشتر امر كردهاند.
«سپس خدا را، خدا را، در خصوص طبقات پايين و محروم جامعه، كه هيچ چارهاى ندارند [و عبارتنداز:] زمينگيران، نيازمندان، گرفتاران، دردمندان. همانا در اين طبقه محروم گروهى خويشتندارى كرده و گروهى به گدايى دست نياز برمىدارند. پس براى خدا پاسدار حقى باش كه خداوند براى اين طبقه معين فرموده است بخشى از بيتالمال و بخشى از غلههاى زمينهاى غنيمتى اسلام را در هر شهرى به طبقات پايين اختصاص ده؛ زيرا براى دورترين مسلمانان همانند نزديكترين آنها سهمى مساوى وجود دارد و تو مسئول رعايت آن مىباشى مبادا سرمستى حكومت تو را از رسيدگى به آنان باز دارد ...
حضرت على (ع) آنقدر در اين رابطه دقيقه هستند كه اجازه تجاوز از عدالت را در اين موارد نداده و خطاب به مالك مىفرمايند: «براى اين گروه، از افراد مورد اطمينان خود كه خدا ترس و فروتنند فردى را انتخاب كن. تا پيرامونشان تحقيق و مسائل آنان را به تو گزارش كنند سپس در رفع مشكلاتشان به گونهاى عمل كن كه در پيشگاه خدا عذرى داشته باشى، زيرا اين گروه در ميان رعيت بيشتر از ديگران به عدالت نيازمندند و حق آنان را به گونهاى بپرداز كه در نزد خدا معذور باشى» (نهجالبلاغه، نامه ٥٣، فراز ١٠٥). با توجه به فرمايشات حضرت على (ع) در اين نامه در مىيابيم برخلاف روال حاكم بر دنيا كه كارگران با تحمل سختيها و فشارها توانستهاند امتيازاتى مثل كاهش ساعات كار، افزايش دستمزد، بيمه تأمين اجتماعى،