مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٧٠
بايد در مقابل مردم متواضع باشند. امام خمينى مردم را ولى نعمت مسئولان مىناميد.
مقام معظم رهبرى در اين رابطه مىفرمايند: «بايد اين احساس تواضع و خاكسارى در مقابل مردم در ما مسئولان تجلى كند ... از جمله اسرار الهى اين است كه اين گونه چيزها، تصنع بردار نيست؛ بالاخره اگر كسى تصنع كرده يكجا ظاهر مىشود كه تصنعى است. توجه مىكنيد؟ مثل چيز بدبويى است كه انسان بخواهد پيش خود نگه دارد هر چه آن را بپوشاند يك وقت بالاخره به مشام خواهد رسيد.
حالت تكبر، حالت نخوت، روحيه اشرافىگرى، روحيه خود را برتر دانستن، مردم را داخل آدم حساب نكردن، اينها بالاخره به صورتى بروز خواهد كرد، وقتى كه بروز كرد، مردم فهميدند، چيزى هم نمىگويند، اما بىاعتنايى مىكنند آن وقت ديگر اين محبت و صميمت را كه شما الان ملاحظه مىكنيد به تدريج از بين خواهد رفت و همه چيز تمام خواهد شد». (روزنامه ايران، ٢٤/ ١٢/ ٧٥)
حضرت على (ع) در نامهاش خطاب به عثمان بن حنيف مىفرمايد: «آيا قناعت كنم به اينكه به من بگويند اميرالمومنين در حالى كه در سختيهاى روزگار با آنان همدرد نبوده يا در تلخكامى جلودار ايشان نباشم». (نهجالبلاغه نامه ٤٥)
البته روح تواضع آنگاه در مسئولان ملكه مىشود كه به خود بقبولانند كه مسئوليت امانتى از سوى مردم در دست آنهاست. آثار اين باور موجب مىشود كه مسئوليت را آن گونه كه مردم مىخواهند حفظ كنند.
حضرت على (ع) در جاى ديگر خطاب به عامل خود در آذربايجان مىنويسد:
«مبادا پندارى حكومتى كه به تو سپرده شده يك شكار است كه به چنگ تو افتاده، بلكه امانتى است كه بر گردنت گذاشته شده است، مبادا به استبداد و دلخواه در ميان مردم رفتار كنى». (نهجالبلاغه/ نامه ٥)
٦- روحيه انتقادپذيرى
انتقادهاى سازنده و پيشنهادهاى مفيد از طرف دولتمردان يكى از حقوق مردم است، چون اگر اين كار از روى خيرخواهى بيان شود، هميشه سبب پيشرفت انسانها و جوامع انسانى مىگردد. در فرهنگ اسلامى به اين قبيل انتقادات «خيرخواهى» مىگويند. از اين رو حضرت امير (ع)، از جمله حقوق مردم را بر حاكمان را نصيحت