مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٠
مىخوانيم: «ولا يتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون اللَّه» (آلعمران، آيه ٦٤)؛ هيچ كدام از ما ديگرى را بنده و برده خويش نداند.
آزادى سياسى: آزادى سياسى يعنى اينكه فرد بتواند در زندگى سياسى و اجتماعى كشور خود، از راه انتخاب زمامداران و مقامات سياسى شركت جويد و به تصدى مشاغل عمومى و سياسى و اجتماعى نائل آيد و قادر باشد در كليه زمينههاى سياسى آزادانه فعاليت كند.
آزادى اخلاقى: از اين نوع به آزادى درونى، معنوى، حقيقى نيز تعبير كردهاند.
انديشه اسلامى، كرامت و ارزش والاى انسانى را در بندگى خالصانه خدا و آزادى از هوسها و اسارتهاى نفسانى مىداند كه متأسفانه دموكراسى غربى از آن بىبهره است.
اصولًا در انديشه ليبرال دموكراسى غربى كه خود را هوادار آزادى مىداند از اين نوع آزادى حرفى به ميان نيامده. آزادى از بند شهوات، آزادى حقيقى است. اين همان نقطه حساس تفاوت آزادى در مكتب انبيا و مكاتببشرى است. اسلام بسيارى از انسانهاى ظاهراً آزاد را برده مىداند، بردگانىكه اسير نفس خويش شده و طعمشيرين آزادى واقعى را كه در پرتو بندگى حاصل مىشود نچشيدهاند: «كم من عقل اسير تحت هوى امير» (نهجالبلاغه، حكمت ٢١١)؛ چه بسيار عقلهايى كه اسير نفس امير گشتهاند.
آزادى انديشه، بيان و قلم: استاد مطهرى كه از انديشمندان بزرگ اسلام است در مورد آزادى تفكر مىگويد: «هر كس مىبايد فكر و بيان و قلمش آزاد باشد ... اگر در جامعه ما محيط آرام برخورد آرا و عقايد به وجود بيايد به طورى كه صاحبان افكار مختلف بتوانند حرفهايشان را مطرح كنند و ما هم در مقابل آرا و نظريات خودمان را مطرح كنيم. تنها در چنين زمينه سالمى خواهد بود كه اسلام هر چه بيشتر رشد مىكند». (مطهرى، بىتا، ص ٦٣)
قرآن كسانى را كه با آزادانديشى به دنبال حقيقت مىروند مىستايد و بشارت نجاتمىدهد: «فبشر عباد الذين يستمعونالقول فيتبعون احسنه» (زمر، آيات ١٨- ١٧)؛ پس بشارت بده به بندگان من كه سخن گوش فرا مىدهند و بهترين آن را پيروى مىكنند.
مقام معظم رهبرى در اسفند ١٣٨١ در پاسخ به نامه جمعى از دانشآموختگان و پژوهشگران حوزه علميه قم كه در آن بر آزادى انديشه و تعامل فكرى و مناظره و