مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٥٠
زمينههاى لازم براى حداكثر مشاركت مردم در صحنههاى سياسى و اجتماعى[١] و تأمين آزاديهاى فردى و اجتماعى توأم با مسئوليت در برابر خدا، احياى حقمدارى حداكثر و تأمين امنيت فردى، خانوادگى، شغلى و اجتماعى[٢] كه به جهت اختصار از ذكر آنها خوددارى مىشود.
فصل چهارم: ويژگيهاى نظامهاى سياسى
هر جامعه سياسى از سه مؤلفه سرزمين، ملت و حاكميت تشكيل مىشود كه مهمترين و اساسىترين آنها در علوم سياسى و حقوق اساسى، مسئله حاكميت است.
حاكميت(Sovereignty) «قدرت برتر فرماندهى عالى مىباشد كه هرگونه صلاحيتى ناشى از اوست و به هر يك از دستگاههاى فرمانروايى صلاحيت عملكرد و اعمال اراده مىبخشد» (قاضى، ١٣٧٣، ج ١، ص ٨٧). حكومت(Government) و قواى سهگانه آن، ابزار اعمال حاكميت است.
از جمله مباحث اصلى حاكميت، منشأ مشروعيت است، بدين معنا كه هرگونه حكومت و سلطه بر انسانها زمانى مشروعيت مىيابد كه حاكميت آن داراى پشتوانه عقلى، عرفى و شرعى باشد. بر اين اساس چهار نظريه مهم در مورد حاكميت مطرح است (آشورى، ١٣٦٦، ص ١٤١):
نظريه الهى (تئوكراسىTheocracy )؛ نظريه دموكراسى(Democracy)
نظريه آريستوكراسى(Aristocracy) ؛ نظريه مردم سالارى دينى (الهى مردمى)(Religious Democracy) .
در اين قسمت به اختصار به بررسى ديدگاههاى فوق مىپردازيم.
١- تئوكراسى (يزدانسالارى)
[١] - در نظام مردمسالارى دينى نه تنها از آزاديهاى فردى و اجتماعى برخوردارند بلكه در سايه تعاليم دينىبه آزادى واقعى كه همان رهايى از نفس امّاره و آزادى معنوى است، دست مىيابند ..
[٢] - امام على( ع) يكى از وظايف حاكم جامعه اسلامى را« جهاد عبدوها» يعنى مبارزه با متجاوزين به حريمجامعه اسلامى و بر هم زنندگان نظم و امنيت عمومى( اعم از داخلى و خارجى) مطرح مىكند ..