امام (ع) هيچ‌گاه عدالت را فداى مصلحت نمى‌كرد. در جنگ با معاويه اصحاب به او پيشنهاد كردند براى مقابله و پيروزى بر معاويه مبلغى از بيت‌المال بردارد و مزدورانى اجير كند. امام (ع) قاطعانه در مقابل اين انديشه ايستاد و فرمود: «آيا به‌من دستور مى‌دهيد براى‌پيروزى‌خود از جور و ستم درباره‌امت‌اسلامى كه بر آنها ولايت دارم استفاده كنم؟ به خدا سوگند تا عمر دارم و شب و روز برقرار است ... هرگز چنين كارى نخواهم كرد! اگر اين اموال از خودم بود به گونه‌اى مساوى در ميان مردم تقسيم مى‌كردم تا چه رسد كه جزء اموال خدا است». (همان، خطبه ١٢٦)

امام على (ع) در اجراى عدالت با برادرشان عقيل‌ (ابن ابى‌الحديد، ج ١١، ص ٢٤٥) و دختر عزيزشان حضرت زينب (س) (محمدى رى‌شهرى، ١٤٢١، ج ٤ ص ٢١٤) برخورد مى‌كنند (عدالت اقتصادى و اجتماعى) و چراغ بيت‌المال را در هنگام ملاقات شخصى با طلحه و زيبر خاموش مى‌نمايند (عدالت سياسى). (همان، ص ٢٢١)

ج- ايجاد توسعه اقتصادى:

در نظام مردم‌سالارى دينى، آبادانى دنياى مردم و سرزمينهاى اسلامى و تأمين رفاه و آسايش عمومى و حل مشكلات مادى مردم يك اصل و پايه مهم ديگر است‌ (سخنان مقام معظم رهبرى در ديدار با فرمانداران سراسر كشور- ٣٠/ ٨/ ١٣٧٩). از اين رو حضرت (ع) به مالك دستور مى‌دهد كه به آبادانى شهر و جمع‌آورى و توزيع عادلانه ثروت و ماليتها بپردازد.

در سيره حضرت على (ع) آمده است: «اجازه نمى‌داد كه جمعه‌اى بگذرد و درآمد عمومى در خزانه بيت‌المال باقى بماند. او در شامگاه هر پنج‌شنبه پس از توزيع عادلانه بيت‌المال وضو مى‌گرفت و دو ركعت نماز به جا مى‌آورد». (محمدى‌رى‌شهرى، همان، ص ١٩٠)

د- تربيت اخلاقى، فرهنگى و معنوى مردم:

جامعه مردم‌سالار دينى رسالت خود را محدود به تأمين نيازهاى مادى انسانها نمى‌داند؛ زيرا اگر بپذيريم كه انسان دو بُعدى است و علاوه بر بُعد مادى داراى بُعد معنوى و روحى نيز مى‌باشد تأمين نيازهاى مردم از گستره خاصى برخوردار خواهد شد و بدون بازسازى معنوى‌