مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٨٨
حضرت امير (ع) در بيانى نورانى يكى از عوامل سقوط دولتها و انقراض حكومتها را پيش افتادن فرومايگان در پذيرش و واگذارى مسئوليتها و عقب راندن شايستگان در اين مورد مىداند و مىفرمايد: «چهار چيز نشانه فروپاشى دولتهاست: تباه سازى اصول و آرمانها يا كارهاى مهم يا (خط قرمزها)، پرداختن به امور جزيى و حاشيهاى و فرعى، جلوافتادن فرومايگان و پس زدن شايستگان». البته مفهوم شايسته سالارى ريشه قرآنى هم دارد آنجا كه از قول دختر شعيب خطاب به پدر در مورد اجير ساختن موسى (ع) براى شبانى خداوند مىفرمايد: «اى پدر جان اين مرد را براى چوپانى به كار بگمار كه مهمترين كسى كه به كارى مىگمارى كسى است كه دو ويژگى حسن تدبير و امانت را داراباشد» (قصص، ٢٦). حقيقتاً اگر تمامى مسئولان و صاحب منصبان و مقامات در يك نظام مردمى براساس شايستگى و نه وابستگيهاى گروهى و جناحى و حتى طايفهاى و ... انتخاب شوند و كار به كاردان در همه زمينهها سپرده شود و تعهد و تخصص در واگذارى مسئوليتها لحاظ شود روند امور جامعه به سمت صلاح خواهد بود. حضرت امير (ع) مىفرمايد: « (اى مالك) پس در كار عاملان خود بيأنديش و آنان را پس از آزمايش به كار بگمار و هرگز به ميل خود و مشورت ديگران به كارى مگمار» (نهجالبلاغه، ص ٣٣٢، نامه ٥٣) به ويژه در مورد متصديان امر قضا بر اين نكته تأكيد بيشترى دارند و مىفرمايد: «براى داورى ميان مردم آن كس را گزين كه نزد تو برترين است و كارها بر او دشوار نگردد و ستيز خصمان، وى را به لجاجت نكشاند و در خطا پايدار نبود (يعنى در كار او سهو و اشتباه مكرر واقع نشود» (همان). در مورد امور نظامى و فرماندهان نيز تأكيد دارند كه سران لشگر و سپاه نيز كاردان و شايسته آن كار باشند. «بايد گزيدهترين سران سپاه تو آن باشد كه با سپاهيان يار باشد و آنان را كمك كار، و از آنچه دارد بر آنان ببخشايد كه شايسته خود و اهلشان كه در خانه نهادهاند باشد تا عزم همگى در جهاد با دشمن عزم گردد» (همان، ص ٣٣١). در جاى ديگر در مورد فرماندهان نظامى تأكيد مىفرمايد كه: «پس از سپاهيان خود كسى را بگمار كه خيرخواهى وى براى خدا و رسول او و امام خود بيشتر باشد و دامن او پاكتر و بردبارىاش بيشتر و دير به خشم آيد».
(كفاش، ١٣٧٩، صص ٧٦- ٧٥)