مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص

مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٤٦

وقتى مى‌توان پذيرفت كه حظى از سالارى مردم در نظام دينى وجود داشته باشد و گرنه تعبير «دين سالارى» به جاى مردم‌سالارى صحيح‌تر است.

در ديدگاه عده زيادى از عالمان شيعى معاصر پس از آنكه قوانين اسلامى به عنوان قوانين حاكم پذيرفته شد، در عرصه اداره جامعه زمينه‌هاى زيادى براى سالار بودن مردم و تأثرگذارى واقعى آنان وجود دارد؛ چرا كه: اولًا: در انتخاب مسئول عالى نظام و مسئولان عالى رتبه و در تغيير و تبديل آنان در چارچوب قوانين اسلامى، «مردم» حرف اول و آخر را مى‌زنند و ثانياً: در منطقه فراغ قانونى شرع كه براى اعمال احكام حكومتى و دستورات قانونى است، تصميم‌سازيهايى را مى‌توان به مردم واگذار كرد يا حق آنان دانست كه نوع تصميم‌گيريهاى مردم به طور مستقيم يا غيرمستقيم در سرنوشت ايشان تأثيرگذار باشد.

در اين فرض تعبير مردم‌سالارى دينى، جمهورى اسلامى، دموكراسى الهى يا دموكراسى دينى تعبيرى صحيح و غيرمتناقض مى‌شود و تأكيد مسئولان نظام بر مردم‌سالارى دينى و قبل از آنان اهتمام امام خمينى (ره) به تغيير عنوان «حكومت اسلامى» به «جمهورى اسلامى» قابل فهم است.

پس مردم‌سالارى دينى به شكلى از نظام حكومتى گفته مى‌شود كه «مردم» تأثيرگذار اصلى آن هستند و در عرصه انتخاب مسئولان نظام و قانونگذارى (در چارچوب دستورات شرع) حرف نهايى را مى‌زنند.

مردم‌سالارى ارزشى مطلق يا نسبى‌

مى‌دانيم كه در دورانى، مردم‌سالارى يا دموكراسى به عنوان يكى از انواع حكومتهاى منحط و دور از حقيقت مطرح بوده و افلاطون بر اين شكل دولت به سختى تاخته و آن را حكومت هرج و مرج و تلوّن معرفى كرده است‌ (ر. ك. به: افلاطون، جمهورى‌، كتاب‌نهم، ص ٤٨٠). در دوران‌جديد، دموكراسى و حكومت مردم بر مردم مورد توجه جامعه جهانى قرار گرفته است و به عنوان ارزشى بى‌بديل شناخته مى‌شود. حال در اسلام «مردم‌سالارى دينى» چه جايگاهى دارد، آيا نظامى مطلوب است و اگر مطلوب است تنها شكل نظام اسلامى است يا مى‌توان اشكال مطلوب ديگرى را در