مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٣٨
تنها آن امام همام اعتراضى به حكم قانونى نكرد، بلكه برخورد تبعيض آميز با طرف خويش را از سوى قاضى بر نتافته و به او تذكر داد تا با طرفين دعوا برخورد مساوى داشته باشد». (ر. ك. به: متقىزاده و ديگران، ١٣٨٠، ص ٧٦)
اميرالمؤمنين (ع) نه فقط خود التزام به قانون را باور داشته و بارها بر آن تأكيد مىورزيد، بلكه به عنوان يك اصل آن را به كارگزاران خويش نيز گوشزد مىنمود.
٦- ٣- ٣- خوشبينى، محبت و مهم شمردن مردم:
مردم در نگاه الهى اميرالمؤمنين (ع) از مهمترين جايگاه و احترام ممكن برخوردارند آن گونه كه از رفتار و كردار و سخنان آن حضرت بر مىآيد. وى مردم را «خليفه اللَّه» مىدانسته و نه تنها خود آنان را گرامى مىداشته، بلكه در هر فرصتى كارگزاران حكومتش را نيز به نيكى و احترام نسبت به آنان سفارش مىنموده است. توجه در عهدنامه مالكاشتر سوز و گداز امام (ع) نسبت به تودهها را به زيباترين شكل ممكن آشكار مىسازد. اهميت حقوق مردم و لزوم مراعات آن، مهرورزى و لطف نسبت به آنها، ضرورت جلب رضايت عامه و مدارا با آنان، جانبدارى از توده مردم در برابر خواص و زورمداران و قدرتمندان، پرهيز از خشونت و عيب جويى و فاصله گرفتن از مردم نمونههايى از اهميتى است كه حضرت على (ع) براى امّت قائل بوده و همواره فرمانداران و كارگزاران حكومت را بدانها سفارش مىكرده است به طور مثال به مالكاشتر مىفرمايد:
«بر دل خود لباس رحمت بر مردمان و دوستى ومهربانى با آنان را بپوشان و هرگز مانند جانورى شكارى مباش كه خوردن آنان را غنيمت شمارى». (نهجالبلاغه، نامه ٥٣)
و در جاى ديگر خطاب به او مىفرمايد: يعنى به درستى كه فاصله گرفتن كارگزاران از مردم شعبهاى از خفقان بوده و باعث اندكى آگاهى نسبت به كارها مىشود. (همان)
همچنين امام (ع) در عهدنامه اش براى مالكاشتر عوامل پيدايش حسن ظنّ بين مردم و حكومت را مراعات حقوق و رفع مشكلات آنها و نيكى نسبت به آنان برشمرده و مىفرمايد: «و بدان كه هيچ چيز به اندازه نيكى كردن حاكم به مردم و سبك كردن بار آنها و پرهيز از ناخوش داشتن ايشان به خاطر حقى كه بر آنها ندارد موجب حسن ظن وى به آنان نمىشود. پس بايد رفتار و خصوصيات تو در اين زمينه