مى گذارد. از اينكه نظام اسلامى مورد قبول امير المؤمنين (ع) خود را موّظف به حفاظت و پاسدارى از مصالح و منافع مادى و معنوى امت مى‌داند نشانگر نوعى حكومت مردم است كه به حق شايسته عنوان «مردم‌سالارى دينى» مى‌باشد.

٣- ٢- ٢- نقش مردم در حاكمت رهبرى دينى پس از غيبت كبرى:

در مورد حكومت دينى پس از غيبت كه بر اساس دلائل عقلى و نقلى متعدد به فقهاء و راويان احاديث ائمه (ع) اختصاص يافته است نقش مردم و مشاركت عمومى فراتر از حد مقبوليت بخشيدن و از قوه به فعل رسانيدن حاكميت ولايت فقيه مى‌باشد، بلكه رأى مردم و استقبال آنها از ولى فقيه «جزء متمم» مشروعيت ولى فقيه است؛ يعنى همان‌گونه كه فقاهت، عادل بودن، مديريت و مدبريت و آگاهى به زمان در مشروعيت حكومت ولى فقيه مؤثر است رأى و اقبال مردم هم چنين نقشى دارد. (ر. ك. به: موسوى بجنوردى، ١٣٧٧، صص ٢٨، ٢٤)

مشروعيت‌زايى و رأى مردم در باب حاكميت ولى فقيه آنگاه آشكارتر مى‌شود كه همزمان دو يا چند فقيه داراى شرائط مساوى (از نظر فقهى و تقوايى‌مدير و مدبر بودن و آگاهى نسبت به مسائل زمانه) باشند و مردم به يكى از آنها رأى دهند. در اين صورت همه قائلين به نظام ولايت فقيه معتقدند كه اگر فقهاى بى‌بهره از رأى مردم اقدام حكومتى كنند خلاف شرع مرتكب شده و مشروعيت ندارند؛ يعنى شرعاً آنها مجاز به دخالت در امور حكومتى نيستند؛ چرا كه مردم به آنها رأى نداده‌اند؛ بنابراين، رأى و استقبال مردم در مورد حاكميت ولى فقيه علاوه بر آنچه در مورد ولايت معصومين گفته شد كه مقبوليت‌آور است مشروعيت زا نيز مى‌باشد. از اين رو احاديث و رواياتى كه در مورد ولايت فقيه در متون اسلامى وجود دارد در واقع صفات و ويژگيهاى كانديداهاى اين مسئوليت را بيان مى‌كنند و مردم با رأى خود مصداقاً ولى فقيه را انتخاب و مشروعيت حكومت او را تمام مى‌نمايند. به ديگر سخن، حاكميت در اسلام، الهى مردمى يا مردم‌سالارى دينى مى‌باشد. نظر ديگرى كه در مورد مشروعيت حكومت فقيه وجود دارد اين است كه آراى مردم و تأثير مشاركت عمومى در حاكميت ولى فقيه نيز به همان نحوى است كه بيعت و رأى امت در باب حكومت معصومين (عليهم سلام ا ...) تأثير گذار بوده است؛ يعنى مشروعيت‌