تكليف در لغت به معنى مسئوليت داشتن يا مأمور به انجام كار بودن و كار دشوارى را بر عهده كسى گذاشتن است‌ (طباطبايى، ١٣٥٨، ص ٥٩٩؛ عميد، ص ٤٥٢) و در اصطلاح، وظايفى است كه هر فرد در صورت داشتن شرايطى چند نسبت به خدا، خلق و خويشتن بر عهده خواهد داشت.

عقل، بلوغ، توانايى و اختيار از شروطى است كه چنانچه فرد واجد آن باشد وى را مكلف مى‌گرداند و با نبود حتى يكى از اين شرطها هر گونه تكليفى از گردن شخص ساقط مى‌شود.

برخى نيز معتقدند در برابر هر تكليف حقى براى ديگران وجود دارد؛ يعنى هرگاه كسى بر گردن ديگرى حق پيدا كرد شخص دوم نسبت به شخص اول مكلف مى‌شود. و چنانچه فردى مكلف به انجام كارى در مورد ديگرى است فرد دوم به گردن فرد اول حق پيدا مى‌كند.

در جلد اول فلسفه حقوق كاتوزيان آمده است: «اجتماعى بودن حقوق سبب شده است كه بيشتر تكاليف آن با حق همراه باشد. ولى به اطلاق نمى‌توان ادعا كرد كه هر تكليف در برابر حق ديگرى قرار گرفته است» (كاتوزيان، ١٣٥٢، ج ١، صص ٤٠٨- ٤٠٧) و اين همراهى تا جايى است كه برخى از محققان نه فقط حق و تكليف را متضاد ندانسته كه آنها را معادل نيز مى‌دانند. (خسروپناه، ١٣٨٠، صص ٢١- ٢٠)

٨- ١- قانون‌

قانون در لغت از واژه يونانى «kanon» گرفته شده كه داراى معانى متعددى، از جمله: روش، قاعده، ترتيب، دستور و اصل هر چيز است، اما در اصطلاح دانشمندان، قانون به ضابطه‌اى كلى گفته مى‌شود كه بر جمعى از افراد منطبق شده و حكم همه آن افراد از آن ضابطه شناخته مى‌شود و معمولًا لفظ قانون به يك سلسه حقوق و تكاليف اطلاق مى‌گردد». (شعبانى، ١٣٧٤، ص ٢٦)