حق شفاف‌خواهى و توضيح؛ «اگر شهروندان (مردم) گمانه زنى كردند و تو را به انحراف پنداشتند و خواستار روشن سازى مواضع شدند، نقاط كور و مبهم را بيان كن، چندانكه چون صحرا روشن و آشكار شود ...».

حق دادخواهى؛ امام على (ع) در عهدنامه مالك‌اشتر اين ميثاق جاودانى حكومت اسلامى چنين متذكر مى‌شود كه: «هر از چند گاه، بار عام داده و در گفتگوى حضورى و شفاعى با مردم قرار گير و در يك فضاى كاملًا باز و آزاد، عادى و غير رسمى و دور از چشم نيروهاى امنيتى و انتظامى و عوامل حراستى و اطلاعاتى و با روى باز و سينه‌اى گشاده و به گونه‌اى بى‌پرده مطالبات شهروندان را بشنو و پاسخ گو».

منابع‌

- ابن ابى‌الحديد، عزالدين عبدالحميد بن هبه‌اللَّه (١٣٧٨ ق)؛ شرح نهج‌البلاغه‌، به تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، مصر، دار احياء الكتب العربيه.

- ابن شهرآشوب، بوجعفر محمدبن على (١٤٠٥ ق)؛ مناقب آل ابى‌طالب‌، بيروت، دارالاضوا.

- اليمينى الامدى، عبدالواحد (١٤٠٧)؛ غررالحكم و دررالكلم‌، بيروت، مؤسسه الاعلمى للمطبوعات.

- امام خمينى (١٣٧١- ١٣٦١)؛ صحيفه نور، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.

- خوانسارى، جمال‌الدين محمد (١٣٦٠)؛ شرح غررالحكم‌، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چ سوم.

- دلشاد تهرانى، مصطفى (١٣٧٨)؛ حكومت در نهج‌البلاغه‌، تهران، انتشارات انديشه، چ سوم.- طبرى امامى، ابوجعفر محمدبن جريربن رستم (١٤١٥)؛ المسترشد فى‌امامه اميرالمؤمنين على‌بن ابى‌طالب (ع)، تحقيق احمد محمودى، تهران، مؤسسه فرهنگ اسلامى.

- عليخانى، على‌اكبر (١٣٧٧)؛ توسعه سياسى از ديدگاه امام على (ع)، تهران، شركت چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى.

- مطهرى، مرتضى (بى‌تا)؛ سيرى در نهج‌البلاغه‌، تهران، انتشارات صدرا.