حضرت بارها مى‌فرمود: «بدترين شهرها شهرى است كه در آن ايمنى و ارزانى نباشد» كه باعث فرار انسانها شود. (حضرت با بحث فرارمغزها و سرمايه كه اساس رشد يك جامعه است مخالف بوده‌اند.) (نصرآبادى و ديگران، ١٣٧٩، صص ١٢٦- ١١٩

موارد عملى- نظرى فوق در نهج‌البلاغه نشانگر مهم بودن اصل برابرى و يكسانى مردم در برابر قانون و حقوق‌ازديدگاه ايشان مى‌باشد.

٣- انتخاب آزادانه و عادلانه‌

اصل انتخاب آزادانه و عادلانه در دموكراسيهاى غرب و در نهج‌البلاغه تحت عناوين بيعت و شورا به صورت مشترك پذيرفته شده است؛ يعنى ملاك اصلى و محورى حكومت را در مشاركت سياسى قرارداده كه اساس اكثريت‌مدارى با احترام به اقليت است.

الف- انتخاب آزادانه و عادلانه در دموكراسى:

رقابت آزاد در احراز مناصب دولتى و ايجاد نهادهاى سياسى و پاسخگو در برابر مردم از ديگر مشخصه‌هاى دموكراسى است؛ يعنى قدرت سياسى از مردم نشئت مى‌گيرد و هر شهروند حق مشاركت در تعيين سرنوشت خود را دارد. در انتخابات، اكثريت پيروز با اقليت در اداره كشور همكارى مى‌كند. (هانتينگتون، ١٣٧٣، ص ١٣)

در انديشه ليبرال دموكراسى مسئله برابرى و آزادى انسان مطرح است كه ميزان تشخيص آن در رأى مردم تجلى مى‌كند؛ چون اتفاق‌آراى مردم رخ نمى‌دهد، پس ملاك رأى اكثريت با احترام به اقليت است. بنابراين، اكثريت ايجاد حق مى‌كند اگر چه با مصلحت واقعى جامعه هماهنگ نبوده و از روى احساسات باشد. متفكرين غرب هركدام از منظرى اكثريت را مى‌پذيرند. مثلًا ژان ژاك روسو «اراده عمومى» را اشتباه‌ناپذير مى‌داند يا جان لاك و كارل پوپر ضريب اطمينان تصميم مبتنى بر اكثريت يا خرد جمعى را به مراتب بالاتر از خرد اقليت مى‌داند. البته امروز نظامهاى‌