٤- باتوجه به معيارها و ملاكهايى كه حاكم و كارگزاران در حكومت مردم‌سالاردينى بايد داشته باشند، از قبيل تقوا- اصالت خانواده- شهرت به اخلاق‌و اعمال نيك- تجربه- تخصص و ... و ملاكهايى كه دولتمردان در نظامهاى دمكراتيك غرب دارند كه عمدتاً تمركز روى تخصص دنيوى است امكان فساد و سوءاستفاده رهبران در غرب از حق اكثريت (اليگارشى قدرتمند اقتصادى- صنعتى) بسيار بيشتر است تا در نظام اسلامى. يكى ديگر از انتقادات متفكرين غرب به دموكراسيهاى خود همين حاكميت چند گروه اقليت قدرتمند اقتصادى- صنعتى است كه با انحصارهاى رسانه‌هاى تبليغى و صرف هزينه‌هاى گزاف مرتب قدرت را دست به دست مى‌گردانند.(Dahl ,٦٥٩١ :٢٣١)

باتوجه به مباحث فوق، همان‌گونه كه اشاره شد دموكراسى واژه‌اى غربى بوده كه به كشورهاى اسلامى در دو قرن اخير منتقل شد و باعث عكس العملهاى افراطى و تفريطى از طرف انديشمندان و علماى اسلامى گرديد، اما اكثريت متفكرين اسلامى اصول و مبانى دموكراسى كه در متن شريعت اسلام؛ يعنى كتاب و سنت بوده را تأييد نموده و با نظامهاى ديكتاتورى و استبدادى به مبارزه برخاستند. آنها تفاوتهاى فوق را به اشكال مختلف مطرح ولى اصول دموكراسى را كه با شريعت تضاد نداشت را قبول كرده و به صورت مظروف آن شريعت قرارداده و به اصطلاح مبنايى براى مردم‌سالارى دينى قرارداده‌اند. يكى از مراجع مورد اعتقاد متفكرين شيعه نهج‌البلاغه است كه تلاش اين مقاله بررسى اين اصول در متن اين كتاب مى‌باشد. اما اين اصول عبارتند از:

١- قانون و قانونگرايى؛ ٢- برابرى و مساوات در برابر قانون؛

٣- انتخابات آزادانه و عادلانه؛ ٤- مشاركت سياسى؛

٥- حقوق سياسى و مدنى؛ ٦- احزاب سياسى؛

٧- جامعه مدنى.

بر اين مبنا تلاش مى‌شود هر يك از اصول فوق مطرح و نگرش دموكراسيهاى غرب به آن و نگرش امام على (ع) در نهج‌البلاغه در اين زمينه مورد بررسى قرار گيرد.