مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٢٦
وجود نظم سياسى را بيان مىكنند. به عبارت ديگر، بخشى از آيات مربوط به «آنچه كه بايد باشد» است و بخش ديگر «چگونه بايد باشد» را متضمن است.
خلاصه و نتيجه
دموكراسى يا مردمسالارى از زمان اختراع آن در عرصه تجربه تاريخى غرب تاكنون، هيچگاه بدون پسوند يا پيشوندى كه در واقع ترجمان تعيّنات آن در ابعاد مختلف ايدئولوژيكى، تاريخى، فرهنگى، سياسى و اجتماعى است، نبوده است.
قرائت فراگير از آن در زادگاه اصلى (اروپاى غربى) همواره پيوند عميقى با مكتب فلسفى سياسى «ليبراليسم» داشته، با همين وجه با رضايت يا كراهت به نقاط ديگرى از جهان نيز صادر شده است.
بعد از انقلاب اسلامى ايران به تدريج خوانش ديگرى از آن صورت گرفت كه امروزه از آن به «مردمسالارى دينى» نام برده مىشود. مقاله حاضر پيوند مردمسالارى با آموزههاى مهمترين متن دينى مسلمانان؛ يعنى قرآن رامورد بررسى قرار داد. قرآن كتاب تشريع الهى عهده دار يك نقش اساسى است: هدايت انسانهايى قرار گرفته در متن زندگى دنيوى با خصلتهاى متغير تاريخى و اجتماعى، بر اساس آموزههاى هدايتگر قرآن، تشكيل يك نظام سياسى و مبتنى كردن آن بر مشاركت همگانى درون يك جامعه مؤمنانه و دينباور، به اراده الهى نزديكتر و با اهداف شريعت سازگارى بيشترى دارد.
بين سياست دينى و حكومت مستبدانه و كنار نهادن افكار عمومى و در نتيجه مستضعف و عوامزده ماندن آنان سازگارى نيست. خدا انسانها را از پذيرش استضعاف و به خصوص حاكمان را از اتخاذ موضع استكبارى، بر حذر مىدارد و از اين طريق، از آنها مىخواهد با وانهادن امور خود در حوزه زندگى خصوصى و عمومى (سياسى، اجتماعى، اقتصادى و غيره) به شورا و مشورت از افتادن در چاه استبداد، استكبار، علو و طغيان، فساد و فحشا، اسراف و بهتان بركنار باشند؛ امورى كه زمينه فرو غلطيدن به سمت آنها با تشكيل حكومت به وجود مىآيد و واقعيت تاريخى نيز همراه با تأييد قرآن كريم، همين را ثابت مىكند. تحقق فضاى دخالت