سياسى وجود دارد. قيد دينى در مردم‌سالارى دينى به اين نكته اشاره دارد كه؛ اولًا، اكثريت مردم آن جامعه به يك نظام دينى معتقد هستند و ثانياً، بر اساس نظام اعتقادى خود يك نظام سياسى مبتنى بر آموزه‌هاى دينى را تشكيل داده‌اند. در نتيجه شهروندان در چنين نظام سياسى، از پيش خود را مقيد به چارچوب خاص دينى كرده‌اند كه در شريعت اصول آن بيان شده است؛ بنابراين منظور ما از مردم‌سالارى دينى تصويرى از يك نظام سياسى است كه مردمانى دين باور تلاش مى‌كنند با چارچوب قرار دادن آموزه‌هاى پيشين برآمده از شريعت، در تدبير عمومى جامعه مشاركتى فعال نمايند و هر گونه استبداد فردى در تصميم‌گيريهاى عمومى را از چهره نظام سياسى خود بزدايند. محل تأكيد مردم‌سالارى دينى اين است كه مؤمنان و شهروندان حكومت دينى چگونه مى‌توانند سهم خود از حكومت را دريافت كنند؟

اگر شهروندان حكومت اسلامى حقوق و تكاليفى دارند، اعمال حقوقشان، چگونه براى آنان امكان‌پذير است؟

مردم‌سالارى به لحاظ سياسى با واژه‌هايى مانند آزادى سياسى، مشاركت سياسى و دموكراسى در يك رديف قرار مى‌گيرند. همه اين واژگان در اين معنى مشترك هستند كه حكومت بايد در مرحله‌اى به خواست و اراده حكومت‌شوندگان تن دهد.

اين واژگان همگى در صدد اصالت بخشيدن به افكار عمومى هستند. از همين رو ارتباط حكومت و مردم دو طرفه است. (ر. ك. به: شفيعى، ١٣٨٠، ص ٨)

بنابراين شهروندان، فقط فرمان‌پذير و مجرى دستورهاى حاكمان نيستند، بلكه در كنار آن، طى مكانيزمى خواهند توانست اعمال سليقه نمايند و بر تصميمهاى حكومتى و حاكمان تأثيرگذار باشند. مردم‌سالارى دينى مدّعى است چنين حقى در حكومت اسلامى به شهروندان اعطا شده است. بخشى از حقوق و مقررات شريعت به گونه‌اى است كه حاكمان را ملزم به رعايت خواست مردم مى‌كنند.

واژه كليدى ديگر قرآن است. قرآن مجموعه پيامهاى الهى است كه از طريق امين وحى به پيامبر اسلام و با واسطه او به انسانها در طول تاريخ ابلاغ شده است. اين پيامها به تدريج طى ٢٣ سال به صورت آيه‌ها و سوره‌ها نازل گشته و در كتاب آسمانى به نام قرآن با نظم خاصى (١١٤ سوره) جمع شده است. اعتقاد مسلمانان بر