مفهوم جمهورى اسلامى‌[١] پس از بحث و بررسى حكومت اسلامى از جنبه الهى، نوبت به اين مى‌رسد كه از جنبه مردمى آن نيز سخنى بگوييم، يعنى حكومت اسلامى را با مفهوم «جمهورى» بودن آن تطبيق نماييم، تا آن كه مفهوم اين جمله «حكومت جمهورى اسلامى» كاملا روشن گردد.

(١) در روزهايى كه كشور ايران در آستانه انتقال به حكومت جمهورى اسلامى قرار گرفته بود، سخن درباره نحوه اين حكومت و توافق بين دو مفهوم «حكومت الهى با حكومت جمهورى» فراوان به ميان مى‌آمد و در روزنامه‌ها مقالات ضدّ و نقيضى در اين باره منتشر مى‌گرديد كه برخى از آنها منحرف‌كننده افكار عمومى و يا لااقل موجب سرگردانى و تشكيك اذهان مى‌شد.

با اينكه معنا و مفهوم «جمهورى اسلامى» يك مفهوم روشنى است و شايد بتوان گفت كه درك آن چندان مشكل نيست، ولى گويا برخى از افراد تعمّدى در كار دارند يا واقعا نتوانسته‌اند نحوه اين حكومت را درك كنند.

به هر حال، از جمله مقالاتى كه در اين باره نوشته شده مقاله‌اى است كه در روزنامه «آيندگان» مورخ پنجشنبه ١٧ اسفند ماه سال ٥٧ تحت عنوان «مجهول مطلق، به نام‌

[١] - اين قسمت از كتاب در تاريخ ٢٢ اسفند ٥٧ قبل از رفراندوم جمهورى اسلامى كه در تاريخ ١٠ و ١١ فروردين ٥٨ صورت گرفت، در جزوه مستقل به چاپ رسيد و مجددا با اضافات و تصحيحات، تجديد چاپ شد و ضميمه اين نوشتار گرديد.