همچنانكه در همه نظامهاى حكومتى جهان از عصر باستان تاكنون نيز دستگاههاى قضايى يكى از اركان اصلى آنها بوده است و اسلام نيز كه تأكيدات فراوانى بر سلامت روابط اجتماعى و مناسبات فيما بين افراد دارد به اين نكته با اهميت، توجه خاصى مبذول داشته است. و از اين روى، در آيات بسيارى از قرآن كريم به لزوم چنين قدرتى اشاره شده است، از جمله مى‌فرمايد: إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‌ أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ....[١] «همانا خدا به شما امر مى‌كند كه امانت را به صاحبانش بازدهيد و چون حاكم بين مردم شويد به عدالت داورى كنيد».

- إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ ....[٢] « (اى پيغمبر!) ما به سوى تو قرآن را به حق فرستاديم تا به آنچه خدا به وحى خود بر تو آشكار كرده ميان مردم حكم كنى».

- ... فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ ....[٣] «چون در چيزى كارتان به گفتگو و نزاع كشيد به حكم خدا و رسول بازگرديد».

- فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ....[٤] «قسم به خداى تو! كه اينان به حقيقت اهل ايمان نمى‌شوند مگر آنكه در خصومت و نزاعشان تنها تو را حاكم كنند».

- ... وَ إِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ‌.[٥] «و اگر حكم كردى ميان آنان به عدالت حكم كن كه خدا دوست مى‌دارد آنان را كه به عدل حكم كنند».

- يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا

[١] - نساء/ ٥٨.

[٢] - نساء/ ١٠٥.

[٣] - نساء/ ٥٩.

[٤] - نساء/ ٦٥.

[٥] - مائده/ ٤٢.