مسأله ٥٧- از موارد تسبيبى كه موجب ضمان است موردى است كه سر ظرفى را كه مايعى در آن است باز كند و مايع بيرون ريخته شود. و اما اگر سر ظرف را باز كند سپس اتفاقاً بادى كه پيدا شده آن را وارونه كند يا به وسيله پريدن پرنده‌اى روى آن، بيفتد و مايعش ريخته شود، در ضمان تردّد و اشكال است. البته در موردى كه باز كردن سر ظرف در حال وزيدن باد تند باشد يا در محل اجتماع پرنده‌ها و مظان وقوع آن‌ها بر آن باشد، ضمان آن تقويت مى‌شود.

مسأله ٥٨- اگر دربى را كه روى مالى بسته شده، باز كند پس آن مال دزديده شود، يا دزدى را بر آن مال راهنمايى كند و او بدزدد از موارد تسبيب موجب ضمان نيست، بنا بر اين ضمانى بر او نمى‌باشد.

مسأله ٥٩- اگر مثلًا ديوار بر روى راه خراب شود و به واسطه آن، مال يا جانى تلف شود، صاحب ديوار ضامن نمى‌باشد؛ مگر اينكه آن را طورى ساخته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا بعد از آن‌كه درست ساخته شده، به طرف راه تمايل پيدا كند و صاحبش مى‌توانسته كه كجى آن را برطرف كند و نكرده باشد، كه در اين دو صورت بنابر اقوى ضامن است.

مسأله ٦٠- اگر مثلًا ظرف آب يا كوزه‌اى را روى ديوار بگذارد و بيفتد و به سبب آن، مال يا جانى تلف شود ضامن نمى‌باشد، مگر اينكه آن را طورى گذاشته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا طورى آن را قرار داده باشد كه مانند آن مى‌افتاده است.

مسأله ٦١- از موارد تسبيب موجب ضمان، آن است كه مثلًا آتشى را در ملك و خانه‌اش روشن كند و پس از آن آتش از آنجا فراتر رود و خانه همسايه‌اش را بسوزاند؛ در صورتى كه بيشتر از نيازش باشد و معلوم يا مظنون باشد كه مثلًا به سبب تندى باد به خانه همسايه‌اش سرايت مى‌كند. بلكه ظاهر آن است كه دومى كفايت مى‌كند؛ پس با علم يا ظن به سرايت آن ضامن مى‌شود و لو اينكه به مقدار نيازش باشد. بلكه بعيد نيست در صورتى كه معتقد باشد كه سرايت نمى‌كند ولى خلاف آن معلوم شود، ضامن باشد، مانند اينكه در وقت روشن كردن آتش بادى باشد كه اعتقاد پيدا كند اين چنين بادى موجب‌