پس اگر آن را ادعا كرد، به او داده مى‌شود. و همچنين است بنابر احتياط (مستحب) اگر بگويد: «نمى‌دانم»، اگر چه اقوى آن است كه مال يابنده‌اش مى‌باشد. و اگر آن را انكار كند، مال يابنده است. و اگر چيزى را- لؤلؤ باشد يا غير آن- در درون ماهى كه آن را خريده است پيدا كند، مال او مى‌باشد. و ظاهراً حيوانى كه سابقاً مالك نداشته باشد غير از ماهى، در حكم ماهى مى‌باشد؛ مانند اينكه آهويى را شكار كند پس در درون آن چيزى را پيدا كند، اگر چه احتياط (مستحب)، اجراى حكم لقطه يا مجهول المالك بر آن است.

مسأله ٣٥- اگر در خانه‌اش كه ساكن است چيزى را پيدا كند و نداند كه مال خودش است يا مال ديگرى، پس اگر غير او داخل خانه نشده باشد يا آحادى (افراد اندكى) از مردم اتفاقاً وارد آن شده باشند- مانند اندرونى خانه كه براى اهل و عيالش آماده شده است- پس آن چيز، مال او مى‌باشد. و اگر از جاهايى باشد كه مردم در آن تردّد دارند، مانند بيرونى خانه كه براى ميهمان‌ها و واردين و عيادت كنندگان آماده شده است و ميهمان خانه‌ها و مانند آن‌ها، پس آن چيز لقطه است و حكمش بر آن جارى مى‌شود. و اگر در صندوقش چيزى را پيدا كند و نداند كه مال خودش يا از ديگرى است مال او مى‌باشد، مگر آن‌كه ديگرى هم دستش را در آن مى‌برد يا چيزى در آن مى‌گذارد، پس بايد براى آن ديگرى تعريف كند؛ پس اگر آن را انكار نمود مال خودش مى‌باشد- نه مال آن ديگرى- و اگر آن را ادعا نمود به او داده مى‌شود و اگر بگويد: «نمى‌دانم» احتياط (واجب) مصالحه نمودن است.

مسأله ٣٦- اگر از كسى مالى را بگيرد، سپس بداند كه آن، مال ديگرى است و او به غير وجه شرعى و عدواناً آن را از آن شخص گرفته است و مالك را نشناسد، حكم مجهول المالك- نه لقطه- بر آن جارى است به خاطر آنچه كه گذشت به اينكه در صدق لقطه، گم شدن از مالك معتبر است و در اين فرض، گم شدنى نيست. البته در خصوص جايى كه دزدى مالى را نزد او به وديعه بگذارد سپس معلوم شود كه مال ديگرى است و او را نشناسد، واجب است كه در صورت امكان آن را نگه دارد و به دزد برنگرداند، پس آن در حكم لقطه است و بايد يك سال آن را تعريف كند؛ پس اگر صاحبش را يافت، بايد به او بدهد وگرنه آن را صدقه مى‌دهد. پس اگر صاحبش بعد از صدقه دادن آمد، او را بين اجر