شراب سركه شود- و خواه آن ضميمه مستهلك نشود بلكه تا بعد از انقلاب شراب به سركه همان طور باقى بماند. ليكن شرط است كه اختلاط آن جهت علاج و به اندازه متعارف باشد، ولى اگر زيادتر از آن باشد محل اشكال است، بلكه با غلبه آن، اقوى آن است كه حرام و نجس باشد. و اما چيزى كه در حدّ متعارف ممزوج با آن شده و باقى مانده است، به تبعيت آن پاك مى‌گردد، همان طور كه ظرف آن به تبعيت پاك مى‌شود.

مسأله ١٨- «فُقّاع» در صورتى كه داراى نشيش و جوشش باشد، از محرمات است اگر چه مسكر نباشد. و فقاع، شراب معروفى است كه در اوايل غالباً از جو گرفته مى‌شد. و ماء الشعير (آب جو) كه بين اطبّاء معمول است از فقاع نمى‌باشد.

مسأله ١٩- عصير عنبى (عصاره انگور) در صورتى كه خود به خود نشيش پيدا كند و بجوشد يا به وسيله آتش به جوش آيد، حرام است. ولى عصير كشمش و خرما در صورتى كه به سبب آتش به جوش درآيند، حلال مى‌باشند. و همچنين است اگر خود به خود بجوشند مگر اينكه مسكر بودن آن‌ها ثابت شود، و ظاهر آن است كه جوشيدن به وسيله آفتاب مانند جوشيدن به آتش است، پس حكم آن را دارند.

مسأله ٢٠- آبى كه در درون حبّه انگور است ظاهراً در حكم عصاره انگور مى‌باشد؛ پس اگر خود به خود يا به وسيله آتش بجوشد حرام مى‌باشد. البته مادامى‌كه جوشش آن، احراز نشود حكم به حرمت آن نمى‌شود، پس اگر يك حبّه انگور به درون ديگى كه مى‌جوشد، بيفتد و در آب جوشان، بالا و پايين رود، مادامى‌كه جوشش آن معلوم نشود حرام نمى‌باشد و مجرد آنچه كه ذكر شد، موجب جوشيدن درون حبه نمى‌باشد.

مسأله ٢١- معلوم است كه كشمش به تنهايى آبى ندارد، پس مقصود از عصير كشمش آن آبى است كه شيرينى از آن تحصيل نمايد يا به اين صورت كه كوبيده شود و با آب مخلوط گردد و يا به اينكه در آب قرار داده شود و بعد از مدتى، شيرينى كشمش را پيدا كند به طورى كه در شيرينى، مانند عصاره انگور گردد و يا به اينكه در آب خيسانده شود و سپس فشرده شود و در نتيجه عصاره آن بيرون بيايد. و اما اگر كشمش به حال خودش باشد و در درون آن آبى پيدا شود ظاهراً عصير آن نمى‌باشد، پس با جوشيدن حرام نمى‌شود اگر چه بگوييم كه عصير جوشيده كشمش حرام است. بنا بر اين كشمشى كه در