ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٣٧٩ - كتاب ظهار
كتاب ظهار
«ظهار»، طلاق در زمان جاهليت و موجبِ حرمت ابدى بود و شرع اسلام حكم آن را تغيير داد و آن را موجب تحريم زوجه مظاهره و لزوم كفّاره به جهت برگشتن، قرار داد، چنان كه به زودى تفصيل آن را خواهى دانست.
مسأله ١- صيغه ظهار اين است كه شوهر خطاب به زوجه مىگويد: «انت علىّ كظهر امّى» يا عوض «انت» مىگويد: «هذه» در حالى كه به زوجهاش اشاره مىكند، يا «زوجتى» يا «فلانة»، و تبديل «علىّ» به قولش «منّى» يا «عندي» يا «لدى» جايز است، بلكه ظاهر آن است كه ذكر لفظ «علىّ» و نظاير آن اصلًا معتبر نمىباشد، به اينكه مىگويد: «انت كظهر امى». و اگر او را به جزء ديگرى از اجزاى مادر غير از ظهر تشبيه كند مانند سر يا دست يا شكمش، پس در وقوع ظهار دو قول است كه احوط (وجوبى) آنها وقوع ظهار است. و اگر بگويد: «انت كأمّى» يا «امّى» در حالى كه قصد تحريم را داشته باشد- نه علو منزلت و تعظيم يا زيادى سن و غير اينها را- واقع نمىشود؛ اگر چه احوط وقوع آن است، بلكه احتياط ترك نشود.
مسأله ٢- اگر او را به يكى از محرمهاى نسبىاش- غير از مادر- مانند دختر و خواهر تشبيه كند پس با ذكر ظهر، به اينكه مثلًا بگويد: «انت علىّ كظهر اختى» بنابر اقوى، ظهار واقع مىشود. و بدون ذكر ظهر، به اينكه بگويد: «كأختى» يا «كرأس اختى» واقع نمىشود، با اشكالى كه در مسأله هست.