مسأله ١٠- تحقيقاً گذشت كه دورى مذكور در قنات فقط نسبت به چاهى كه محل جوشيدن آب يا منشأ آن است ملاحظه مى‌شود و اما چاه‌هاى ديگرى كه محل جريان آب مى‌باشند رعايت اين فاصله بين آن‌ها لازم نيست، پس اگر نفر دوم قناتى را در زمين سخت احداث كند و سرچشمه آن پانصد ذراع از محل جوشيدن قنات اولى دور باشد سپس در چاه‌هايى كه مجراى آب مى‌باشند به قدرى به ديگرى نزديك شود كه فاصله بين چاه‌هاى اولى و چاه‌هاى دومى مثلًا به ده ذراع برسد، صاحب قنات اولى حق منع او را ندارد. البته اگر فرض شود كه نزديكى آن‌ها به اين چاه‌ها از جهت جذب كردن آبى كه در آن جريان دارد يا از جهت ديگر، ضرر مى‌زند بايد به حدى كه دفع ضرر شود، از آن دور شود.

مسأله ١١- قريه‌اى كه در زمين موات ساخته شده است داراى حريمى مى‌باشد كه كسى حق احياى آن را ندارد و اگر آن را احيا كرد مالكش نمى‌شود. و حريم قريه آن چيزى است كه به مصالح قريه و مصالح اهل آن تعلق دارد؛ از قبيل راه‌هايى كه از آن شروع مى‌شود و راه‌هايى كه به آن ختم مى‌گردد و مسيل آب قريه و جاى جمع شدن خاك و زباله آن و جاى ريختن كود و خاكستر آن و راه آب و مجمع اهالى آن جهت مصالح اهالى بر حسب عادتشان و مدفن مرده‌ها و محل چراى گله و محل جمع‌آورى هيزم آنان و غير اين‌ها. و منظور از قريه، خانه‌ها و مسكن‌هايى است كه در كنار هم، محل سكونت مى‌باشند، پس اين حريم براى آبادى و مزرعه‌اى كه داراى چندين كشتزار و باغ‌هاى متصل به هم است كه از خانه‌ها و مسكن‌ها و ساكنين خالى است ثابت نمى‌باشد؛ پس اگر شخصى قناتى را در فلاتى احيا نمايد و زمين پهناورى را به مقدارى كه آب آن قنات برايش كافى مى‌باشد احيا كند و در آن زراعت نموده و نخيل و درخت‌ها را در آن بكارد، موات مجاور زمين احيا شده، حريم آن نمى‌باشد تا چه رسد به تپّه‌ها و كوه‌هاى نزديك آن، بلكه اگر بعد از اين، در آن زمين احيا شده، خانه‌ها و مسكن‌هايى را احداث كند تا اينكه قريه بزرگى شود، ثبوت حريم براى آن مشكل مى‌باشد؛ البته اگر آن‌ها را در كنار