مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٢
پاره اى از آثار خود را در پاسخ به نيازهاى آنان بنگارد. تفسير روض الجنان و روح الجنان، از معدود آثار و كتب تفسيرى است كه تنها خواص را نشانه نگرفته است؛ بلكه روى سخن با عموم مردم دارد. از همين روى، تفسير او آكنده از سخنان و نكاتى است كه در عمومى كردن تفسير مؤثرند. غير از ابوالفتوح، عالمان بسيارى را نيز مى توان نام برد كه ارتباط هاى مردمى آنان، بر سبك و شيوه بيانى ايشان تأثير گذاشته است. نوشتن و خلق اثر، به گونه اى كه پسند خواص باشد و عوام را نيز از آن بهره ها باشد، بسيار دشوار و نادر است؛ به ويژه در اعصارى كه توليد انبوه كتاب ممكن نبوده است. وقتى به ياد مى آوريم كه در قرون گذشته، تهيه و مطالعه كتاب، براى عده معدودى از مردم ممكن بوده است، بهتر مى توان اهميت آثارى را كه فايده هاى عام ترى دارند، دريافت. تا پيش از اختراع دستگاه هاى چاپ، كتاب ها به تعداد اندكى استنساخ و تكثير مى شدند. بدين رو فقط گروه هاى معدودى از فرزانگان روزگار، توان تهيه و مطالعه كتاب هاى پربرگ را داشتند. مؤلفان نيز كتاب هاى خود را براى مخاطبان محدود و معدودى مى نگاشتند؛ زيرا مى دانستند اكثر مردم از نعمت خواندن و نوشتن محروم اند، و آنان نيز كه توانايى خواندن داشتند، معمولاً قادر به تهيه كتاب هاى چند جلدى و بزرگ نبودند. در چنان روزگارهايى، نوشتن براى همگان و مخاطبان بيشتر، چندان مرسوم نبود. اما بزرگانى همچون ابوالفتوح و پس از او كسانى مانند مرحوم علامه مجلسى، آثارى را نيز براى منفعت هاى عام تر آفريدند و از اين رهگذر، راه را براى عمومى كردن علم هموار كردند. در ادامه، نشانه هايى از مردم گرايى ابوالفتوح را در تفسير روض الجنان نام خواهيم برد تا آشكار گردد كه وى بيش از بسيارى از مفسرانِ پيش و پس از خود، به مردم و عامه مسلمين نظر داشته است. اين نمونه ها را هنگام مقايسه روض الجنان با ساير تفاسير معتبر شيعى، بهتر و بيشتر مى توان يافت.