ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣١ - ترجمهء خطبهء شانزدهم سخنى از امير المؤمنين عليه السلام ، در آن هنگام فرمود كه در مدينه با او بيعت كردند

همين علت است كه همهء هشياران و حكماى قرون و اعصار پس از ظهور اسلام در جاذبهء سخنان امير المؤمنين قرار گرفته ، آنها را مانند دم حيات بخش عيسى ( ع ) مى دانند . چرا چنين شده است پاسخش واضح است و آن اينست كه شخصيت امير المؤمنين عليه السلام واقعا توانسته است در راه تكامل ، حقيقت تجسّم يافته اى از قرآن باشد . او با تمام اعماق وجودش پذيرفته است كه : ( وَوُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيه وَيَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَوَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَلا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً ) [١] .
( [ در روز رستاخيز ] كتاب [ بيان كنندهء سرگذشت ] برنهاده مى شود ، گنهكاران را خواهى ديد كه از وضعى كه در آن قرار گرفته‌اند . بيمناكند . آنان مى گويند : واى بر ما ، اين كتاب چه دارد كه هيچ كوچك و بزرگى را رها نكرده مگر اين كه آن را ثبت نموده است آنان كردارهاى خود را در آن روز حاضر خواهند يافت و پروردگار تو بر كسى ستم نمى ورزد ) .
( ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْه رَقِيبٌ عَتِيدٌ ) [٢] .
( سخنى را از دهان برنمى آورد مگر اين كه دو فرشتهء رقيب و عتيد نزد او هستند [ و آن را ثبت مى كنند ] . ) < شعر > هر هيئت و هر نقش كه شد محو كنون در مخزن روزگار ماند مخزون چون وضع فلك بگردد و باز شود از مخزن غيبش آورد حق بيرون < / شعر > ٤ - انّ من صرّحت له العبر عمّا بين يديه من المثلات حجزته التّقوى عن تقحمّ الشّبهات ( كسى كه اندرزها و وسايل تجربه ، كيفرهاى پيش رويش را بر وى آشكار بسازد ، خويشتندارى و تقوى او را از تجاوز به شبهات و ارتكاب آنها جلو مى گيرد ) .

[١] الكهف آيهء ٤٩ .
[٢] ق آيهء ١٨ .