ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٧ - از ستم دور شويد و ستمكار نباشيد ، زيرا ستمكار از رحمت ربوبى خداوندى بريده است
تشخيص آنها دشوار است ، در اين موارد نياز به احسان و نيكوكارى قطعى است و بايستى از انواعى محبت و احسان براى تنظيم مورد عدالت استفاده كرد ، اين همان اصل است كه ارفاق قانونى يكى از مشتقات آن است .
امير المؤمنين عليه السلام در بارهء قاتلش ابن ملجم ، نخست اجراى عدالت را گوشزد مى كند و مى فرمايد : شما با حق قصاص كه داريد مى توانيد اين جنايتكار را بكشيد و مى توانيد او را عفو كنيد ، او را عفو نماييد ، آيا نمى خواهيد خداوند پاداشى براى عفو شما بدهد .
با يك نظر بالاتر مى توان گفت : خود استمداد از ارفاق و احسان و نيكوكارى عدالت برين و فوق حقوق است كه خداوند متعال با حكمت متعالى خود آنرا مورد دستور قرار داده است .
همهء آن متفكران كه معلومات لازم را در بارهء انسان بدست آوردهاند ، مى دانند كه انسان آن موجود نيست كه با محكوميت به عدالت رياضى بتواند به حيات خود ادامه بدهد ، لذا قانونگذار حكيم بايد اين اصل را بپذيرد كه عدالت دو معناى متفاوت دارد : ١ - معناى قانونى .
٢ - معناى انسانى برين .
اگر آن معناى اول با معناى دوم چه در وضع قانون و چه در قلمرو تطبيق و اجراء آبيارى نشود ، موجب بىعدالتىهايى خواهد گشت كه ممكن است قابل جبران نباشند ، زيرا آن بيدادگرىها معلول عدالت حرفه اى بوده يا با عنوان دادگرى بوجود آمدهاند .
از ستم دور شويد و ستمكار نباشيد ، زيرا ستمكار از رحمت ربوبى خداوندى بريده است ما كه در مباحث گذشته عدالت و مختصات و ضرورت آن را دريافتيم ، بطور اجمال در بارهء ستم و ستمكارى نيز واقعيتهايى را دريافتهايم . ما آيات الهى را كه مربوط به لزوم تنفر از ستمگرى است در لوحهء درون خود خواندهايم . اكنون براى تأكيد آيات درونى ، آياتى از قرآن مجيد را در موضوع ستمگرى مى خوانيم :