ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٩ - مسئلهء يكم - وسيلهء تشخيص قدرت

منظور ما از آگاهى به موجوديت خود انسان ، شامل كميّت و كيفيّت عوامل قدرت مانند استعدادهاى فكرى و مقاومت و تحمل در برابر عوامل مزاحم اجراى قدرت در هدف گيرى صحيح و انتخاب وسايل معقولتر براى بهره بردارى از قدرت هم مى باشد .
با اخلال به اين آگاهىها نه تنها سرمايهء قدرت به هدر خواهد رفت ، بلكه در آن مواردى كه قدرت براى از بين بردن عوامل مزاحم و آگاه بكار مى رود ، نتيجهء معكوس بوجود مى آورد . اين آگاهىها در بجريان انداختن شجاعت كه يكى از عاليترين جلوه‌هاى قدرت است ، از قرون و اعصار گذشته مورد توجه بوده است ، متنبى مى گويد :
< شعر > الرّأى قبل شجاعة الشّجعان هو اوّل و هى المحلّ الثّانى و هما اذا اجتمعا لنفس مرّة بلغت من العلياء كلّ مكان لو لا العقول لكان ادنى ضيغم ادنى الى شرف من الانسان < / شعر > ١ - ( رأى و انديشه از نظر اهميّت پيش از شجاعت شجاعان است . رأى و انديشه در مرتبهء اول و شجاعت در مرحلهء دوم است ) .
٢ - ( هنگامى كه انديشه و آگاهى و شجاعت در يك فرد جمع شوند چنين فردى ، گام به مرحله اى عالى از عظمت گذاشته است ) .
٣ - ( اگر عقول در آدميان نبود ، پستترين شير به شرافت نزديكتر از انسان بود ) .
در بارهء ضرورت آگاهى و دانائى به شرايط و احتياجات و تنوع قدرتها در محاوره اى از سقراط باليزيماخوس - مله زياس - نيكياس - لاخس - چنين مى خوانيم : « لاخس » - هنوز منظور ترا درست نمى فهمم .
« سقراط » - خوب توجه كن ، سؤال من عينا مثل اين است كه بپرسم سرعت چيست كه هم در دويدن وجود دارد ، هم در نواختن موسيقى و هم در حرف زدن و