پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٢ - شرح و تفسير ويژگىهاى ارزشمند اسلام

آن دفاع كنند گواه (آشكار)». (فجعله أمنا لمن علقه‌ [١]، و سلما لمن دخله، و برهانا لمن تكلّم به، و شاهدا لمن خاصم عنه).

آرى، تمام مسلمانان بدون استثنا در محيط اسلام از امنيّت كامل برخوردارند.

پايه‌ها و مبانى آن، چنان محكم و قوى است كه در برابر حق طلبان، قابل استدلال و در مقابل مخالفان، در خور دفاع است.

در ادامه اين سخن، در چند توصيف ديگر مى‌افزايد: «اسلام براى كسانى كه از آن روشنايى بطلبند، نور (و هدايت) است و براى آنها كه آن را درك كنند، مايه فهم است و براى آنها كه تدبّر كنند، سرچشمه عقل است». (و نورا لمن استضاء به، و فهما لمن عقل، و لبّا لمن تدبّر).

از آنجا كه براى رسيدن به يك حقيقت، سه مرحله وجود دارد: نخست، پيدا كردن جايگاه آن. سپس، فهميدن. و بعد، تحليل دقيق نمودن است. امام عليه السّلام در سه جمله كوتاه مراحل سه‌گانه را بيان فرموده؛ نخست مى‌فرمايد: اسلام نور درخشانى است كه افراد را به سوى خود فرا مى‌خواند تا به آن برسند. سپس مى‌گويد: قابل درك است براى كسانى كه آن را تعقّل كنند. و سرانجام مى‌فرمايد: آنها كه در آن تدبّر نمايند، به مغز و حقيقت آن مى‌رسند.

و به راستى، اسلام واجد همه اين صفات است! چرا كه قرآن كه شرح و مبيّن اسلام است، همه جا بر دليل و برهان و بر منطق عقل تكيه مى‌كند و همان گونه كه در سوره مائده آيات ١٥ و ١٦ آمده است: «قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»؛ از طرف خداوند، نور و كتاب آشكارى بسوى شما آمد. خداوند به وسيله آن، كسانى را كه از خشنودى او پيروى كنند، به راههاى سلامت هدايت مى‌كند و

[١] «علق» از مادّه «علوق» به معناى چنگ زدن و چسبيدن به چيزى است و به خون بسته شده، بدين جهت «علقه» گويند، كه به يكديگر چسبيده است.