پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٧ - شرح و تفسير صحنههاى عبرتانگيز دنيا!

گوناگونى دارند: يكى مى‌ميرد، و بر او مى‌گريند، ديگرى مى‌ماند و به او تسليت مى‌گويند، يكى در بستر بيمارى افتاده، و ديگرى به عيادت او مى‌رود، و يكى ديگر در حال جان كندن است؛ يكى به دنبال دنيا مى‌رود، در حالى كه مرگ (همچون سايه) در پى او در حركت است، ديگرى در عالم غفلت فرو رفته، در حالى كه مرگ از او غافل نيست؛ و بدين گونه، بازماندگان به دنبال گذشتگان در حركتند!». (أولستم ترون أهل الدّنيا يصبحون و يمسون على أحوال شتّى: فميّت يبكى، و آخر يعزّى و صريع مبتلى، و عائد [١] يعود، و آخر بنفسه يجود، [٢] و طالب للدّنيا و الموت يطلبه، و غافل و ليس بمغفول عنه؛ و على أثر الماضي ما يمضي الباقي!).

اين تجزيه و تحليل چقدر جالب، گويا و فراگير است كه اگر كسى صحنه‌هاى آن را بتواند مجّسم كند و انسانها پشت سر هم، اين صحنه‌ها را ببينيد چقدر مؤثّر خواهد بود: در جايى كسى از دنيا رفته و بر او اشك مى‌ريزند! در جايى ديگر مجلس عزا و ياد بود برپاست و مردم گروه گروه به بازماندگان تسليت مى‌گويند! در جاى ديگر، گروهى در بستر بيمارى ناله مى‌كنند و به خود مى‌پيچند و جمعى از دوستان و آشنايان در گرد بستر آنها، به عنوان عيادت حلقه زده‌اند!.

در جاى ديگر، كسانى آخرين ساعات عمر خود را طى مى‌كنند و در حال جان كندن هستند و كارى از دست هيچ كس براى آنها بر نمى‌آيد! در صحنه ديگرى، افرادى با تمام قدرت به دنبال دنيا مى‌دوند و بدون توجّه به حلال و حرام، مشروع و ممنوع، در پى به چنگ آوردن آن هستند؛ ولى حوادث مرگبار به دنبال آنها و در كمين آنهاست؛ ناگهان در يك لحظه آنها و مركبشان را به درون درّه‌اى واژگون مى‌كند و همه چيز پايان مى‌يابد!

[١] «عائد» در اينجا به معناى عيادت كننده است.

[٢] «يجود» از مادّه «جود» به معناى سخاوت است ولى اين واژه در مورد جان كندن نيز به كار مى‌رود، كه گويى انسان نفيس‌ترين امور، يعنى جان خود را مى‌بخشد و مى‌رود!