پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٢ - نكته وسعت علم خداوند

تجربه‌هاى ديگران تكامل مى‌يابد، در حالى كه مخلوقات خدا چنين نيست و اگر روند تكاملى داشته باشند، از درون خود آن مخلوق سرچشمه مى‌گيرد، نه با تجربه جديد.

سپس در چهارمين جمله براى توضيح و تفسير گفتار پيشين مى‌فرمايد: «علم و دانش او، اعماق پرده‌هاى غيب را شكافته و به عقايد پيچيده و پنهان احاطه دارد» (خرق علمه باطن غيب السّترات‌ [١]، و أحاط بغموض عقائد السّريرات‌ [٢]).

اگر آفرينش او در آشكال و كيفيّات بسيار متنوّع و گوناگون نياز به انديشه و الگوى قبلى ندارد؛ به اين دليل است كه علم او بى‌پايان و نامحدود است. در اعماق همه چيز نفوذ دارد و از عقايد پنهانى هر كس با خبر است.

آرى، كسى نياز به انديشه و تفكّر و استفاده از تجارب ديگران دارد، كه علمش محدود است و از پشت پرده‌هاى غيب بى‌خبر است.

تعبير بالا، در واقع از قبيل ذكر خاص بعد از عام است؛ يعنى نخست از علم خداوند به باطن تمام اشيا، سخن مى‌گويد؛ سپس از علم او به عقايد پنهان آدميان.

نكته وسعت علم خداوند

مسئله علم خداوند، هم از نظر معرفتى و هم از نظر آثار اخلاقى و تربيتى از مهمترين مسائل است. مسئله‌اى است كه قرآن مجيد، بحث‌هاى مهمّى پيرامون آن دارد و گستردگى آن را با مثالهاى زيبايى بيان مى‌كند. از جمله مى‌فرمايد: «وَ لَوْ أَنَّ»

[١] «سترات» جمع «ستره» (بر وزن قربة) به معناى پرده، يا چيزهايى است كه اشياى مختلف را با آن مى‌پوشند.

[٢] «سريرات» جمع «سريره» به معناى چيزى كه انسان آن را مكتوم و مخفى مى‌كند. بايد توجّه داشت كه جمع «سريره» گاهى «سرائر» آمده كه جمع مكسّر است و گاه به صورت جمع صحيح با «ات» مى‌آيد.