پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٦ - شرح و تفسير بر زخم دلم مرهم نهاديد

شجرا [١] بالرّماح؛ تركب أولاهم أخراهم كالإبل الهيم‌ [٢] المطرودة؛ ترمى عن حياضها؛ و تذاد [٣] عن مواردها!).

بى‌شكّ، جنگ صفّين مقابله دو لشكر بود كه يكى از آنها بسيارى از شخصيّت‌هاى اسلامى را در خود جاى مى‌داد؛ بعضى از صحابه پيامبر و بعضى از فرزندان صحابه و از خاندان‌هاى با شخصيّت و از پيش گامان در اسلام بودند، كه در خدمت على عليه السّلام در برابر گروهى قيام كردند كه در واقع بازماندگان دوران جاهليّت و فرومايگان و فرصت طلبان و دنيا دوستانى بودند كه با جوايز و بخشش‌هاى بى‌حساب و كتاب معاويه، به ميدان آمده بودند و در رأس آنها «عمرو بن عاص» بود كه رشوه كلانش را كه همان حكومت مصر بود، در برابر حضور در اين ميدان و فتنه‌انگيزى‌هاى شيطانى گرفت.

بنابر اين، تعبيرات امام عليه السّلام درباره لشكر شام و لشكر كوفه هرگز جنبه تشويق و تعارف بى‌محتوا نداشته، بلكه عين واقعيّت بود.

[١] «شجر» به معناى ضربه زدن با نيزه است.

[٢] «هيم» جمع «أهيم» يا «هائم» به معناى انسان يا حيوانى است كه شديدا تشنه باشد.

[٣] «تذاد» از مادّه «ذود» به معناى طرد كردن و عقب راندن است.