پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٨ - خطبه در يك نگاه
در بخش دوّم، نخست از شخصيّت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در عباراتى كوتاه و پر معنا بحث مىكند. سپس با دعاهاى پر محتوايى به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و همه مؤمنين، اين بخش را پايان مىدهد.
در بخش سوم، ياران خود را مورد سرزنش قرار مىدهد كه با اين همه نعمتها و مواهب الهى كه به شما داده شده است، چرا تماشاگر ظلم و فساد شدهايد! چرا به ظالمان اجازه مىدهيد كه رشته حكومت شما را به دست گيرند و هر كارى خواستند انجام دهند.
در بعضى از روايات آمده است كه شخصى از امير مؤمنان على عليه السّلام از ويژگىهاى اسلام و ايمان و كفر و نفاق سؤال كرد و حضرت اين خطبه را در پاسخ او بيان فرمود و در روايت ديگرى از «اصبغ بن نباته» نقل شده است كه: امير مؤمنان على عليه السّلام اين خطبه را در خانه، يا در «دار الاماره» بيان فرموده؛ سپس دستور داد آن را بنويسند و بر مردم بخوانند. [١]
[١] شرح نهج البلاغه شوشترى، جلد ١٢، صفحه ٣٣٩.