پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٠ - شرح و تفسير از شما انتظار نداشتم!

بسته است؛ شمشيرهاى شما بر آنان مسلّط، و شمشيرهاى آنان از شما باز گرفته شده است؛ ولى آگاه باشيد! هر خونى خونخواهى دارد. و هر حقّى صاحب و طالبى. و انتقام گيرنده خون‌هاى ما، مانند كسى است كه داور خويش است (كه چيزى را فرو گذار نخواهد كرد،) و او خداوندى است كه از گرفتن و مجازات كسى ناتوان نگردد و هيچ كس از پنجه عدالتش نگريزد. اى بنى اميّه! به خدا سوگند! به زودى اين خلافت را در دست ديگران و در خانه دشمنان خود خواهيد ديد. آگاه باشيد! بيناترين چشم‌ها آن است كه شعاعش در دل نيكى‌ها نفوذ كند، و شنواترين گوش‌ها آن است كه اندرزها را در خود جاى دهد و پذيرا گردد!.

شرح و تفسير از شما انتظار نداشتم!

اين بخش از خطبه- كه به نظر مى‌رسد با بخش اوّل فاصله‌اى داشته كه مرحوم «سيّد رضى» آن قسمت را نقل نكرده؛ چون بناى آن بزرگوار، بر گزينش بخش‌هاى خاصّى از خطبه‌ها و گلچينى از عبارات مولا عليه السّلام بوده است- به گفته بسيارى از شارحان نهج البلاغه، خطاب به بنى اميّه است و شاهد آن اينكه در اواخر اين بخش، نام بنى اميّه به صراحت آمده است؛ در حالى كه جمعى ديگر از شارحان نهج البلاغه معتقدند مخاطب در قسمت اوّل اين بخش، باقى مانده صحابه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و تابعين هستند و ذيل آن خطاب به بنى اميّه است و تعبيراتى كه در آغاز اين بخش است، معناى دوّم را تأييد مى‌كند؛ زيرا تعبيرات نشان مى‌دهد كه امام عليه السّلام كسانى را مورد سرزنش قرار داده كه انحراف از جادّه حقّ درباره آنها غير منتظره بوده است و مى‌دانيم بنى اميّه در طول تاريخ گروهى ستم پيشه، مخالف اسلام و منحرف بودند.

به هر حال، امام عليه السّلام در اين بخش مى‌فرمايد: «شما (اى مسلمانان ضعيف‌