پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٦ - ترجمه

دل نبنديد و نسبت به آنچه گذشته، مأيوس و نگران نباشيد؛ زيرا آن كس كه پشت كرده، ممكن است يكى از پاهايش بلغزد و ديگرى برقرار ماند؛ سپس هر دو با هم به جاى خود باز گردد، ثابت شود (و پيروزى بيافريند)». (فلا تطمعوا في غير مقبل، و لا تيأسوا من مدبر، فإنّ المدبر عسى أن تزلّ به إحدى قائمتيه، و تثبت الأخرى، فترجعا حتّى تثبتا جميعا).

در واقع امام عليه السّلام به بيان دو قاعده كلّى مى‌پردازد كه در پيشامدها و حوادث سخت بايد به آن توجه داشت: نخست اين كه، نبايد در اين گونه مواقع گرفتار خوش‌بينى افراطى شد و دل به چيزى بست كه هنوز مقدّمات آن فراهم نشده و به دنبال آن قيام نسنجيده‌اى صورت گيرد. و ديگر اين كه، شكست‌ها و مشكلات نيز نبايد مايه يأس گردد و آن را امام عليه السّلام تشبيه به كسى مى‌كند كه در جادّه‌اى حركت مى‌كند و ناگهان يك پاى او مى‌لغزد؛ مردم خيال مى‌كنند براى هميشه سقوط كرد! ولى چيزى نمى‌گذرد كه بر پاى ديگر تكيه مى‌كند و پاى اوّل را به جاى خود مى‌آورد و آماده حركت مى‌شود.

بنابر اين، در حوادث سخت اجتماعى، در برابر امواج خروشان حادثه، نبايد مأيوس شد و نسبت به حركات نسنجيده، نبايد اميدوار بود.

جمعى از شارحان نهج البلاغه «غير مقبل» را اشاره به امامان غير از مهدى عليه السّلام از اهل بيت عليهم السّلام دانسته‌اند و اين كه مى‌فرمايد:

در آنها طمع نداشته باشيد، اشاره به اين است كه شرايط قيام براى آنها فراهم نيست و «مدبر» را اشاره به حضرت مهدى عليه السّلام دانسته‌اند كه نبايد از ظهورش در هيچ زمان مأيوس بود.

ولى اين تفسير، با جمله‌هاى آخر اين قسمت از خطبه ابدا سازگار نيست! چرا كه لغزش يك پا و سپس تكيه كردن بر پاى دوم و بازگشتن پاى لغزيده به جاى خود، جز با تكلّف زياد بر آن حضرت تطبيق نمى‌كند.