پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٢ - شرح و تفسير ويژگىهاى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله

امام عليه السّلام با اين تعبيرات بسيار زيبا، حقّ سخن را درباره پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و عترت او ادا فرموده و عظمت و بركت اين شجره طيّبه را روشن ساخته و با تشبيهات و تعبيراتى دلنشين، فضايل آنها را بيان فرموده است.

جمله «نبتت في حرم» بنا به عقيده جمعى از «شارحان نهج البلاغه» اشاره به «حرم مكّه» است، كه شجره وجودى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله از آن روييد و در آن پرورش يافت؛ ولى بعضى ديگر گفته‌اند منظور از حرم در اينجا عزّت و حرمت است؛ يعنى درخت پربار وجود آن حضرت، در نهايت حرمت و عزّت روييد؛ ولى معناى اوّل مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

جمله «بسقت في كرم» اشاره به اين است كه نه تنها پيامبر در سرزمين و خانواده آبرومندى متولّد شد، بلكه پرورش و نموّ و رشد او نيز، در محيطى مملوّ از كرامت و بزرگوارى تحقّق يافت؛ (چون «بسوق» در اصل به معناى بلند شدن و طولانى شدن شاخه‌هاى درخت نخل است).

جمله «ثمر لا ينال» به اين معنا نيست كه هيچ كس دستش به ثمره اين درخت پربار نمى‌رسد؛ چرا كه اين فضيلتى نيست! بلكه يا همان طور كه در بالا گفتيم منظور اين است فرومايگان و افراد نالايق دستشان به ميوه‌هاى اين درخت فضيلت نمى‌رسد؛ يا آنكه منظور آن است كه آنچنان ميوه‌هاى اين شجره مباركه پر ارزش است كه احدى نمى‌تواند، همانند آنها شود.

از آنچه در بالا گفتيم معلوم شد كه «شجره» در جمله اوّل اشاره به حضرت ابراهيم و انبياى پيشين است و در جمله بعد اشاره به شجره وجود خود پيامبر است، كه عترتش شاخه‌هاى پربارش بودند.

در قسمت ديگرى از همين بخش، اوصاف مهم و پر ارزشى را از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ضمن نه جمله كوتاه و بسيار گويا بيان مى‌فرمايد. نخست مى‌گويد: «به همين دليل او