پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٣ - شرح و تفسير فتنه خطرناك بنى اميّه!
سوگند! بعد از من بنى اميّه را براى خود زمامداران بدى خواهيد يافت؛ آنها همچون شتر شرور و بد خويى هستند كه صاحب خود را گاز مىگيرد؛ با دست خود، بر سر او مىكوبد؛ و با پا او را دور مىسازد؛ و از دوشيدن شيرش او را منع مىكند». (و ايم اللّه [١] لتجدنّ بني أميّة لكم أرباب سوء بعدي كالنّاب [٢] الضّروس: [٣] تعذم [٤] بفيها، و تخبط [٥] بيدها، و تزين [٦] برجلها، و تمنع درّها، [٧]).
چه تشبيه جالبى! انسان انتظار دارد از شير شترش استفاده كند و بر او سوار شود و به مقصد برسد؛ همان گونه انسان انتظار دارد حكومت به او كمك كند و مشكلاتش را حل نمايد و در مسير پيشرفتهاى فردى و اجتماعى يار و ياورش باشد؛ ولى حكّام ظالم، بىرحم و بىمنطق- كه جز به منافع زودگذر خود و اشباع هوسهاى خويش نمىانديشند- نه تنها مشكلى را از جامعه حل نمىكنند، بلكه مردم را گرفتار سختترين مشكلات ساخته، از هر سو ضربه تازهاى بر آنان وارد مىسازند.
چقدر اين پيشگويى صحيح بود و على عليه السّلام با قلب پاكش تمام حوادث آينده را مىديد كه اين گروه بىرحم و درنده خو، چه بلايى بر سر اسلام و مسلمين مىآورند.
در ويژگى سوم مىفرمايد: «آنها به اين وضع ادامه مىدهند (و همواره با شما به
[١] «أيم» به اعتقاد بعضى از ادبا در اصل «أيمن» جمع «يمين» بوده، كه نون آن ساقط شده و هنگامى كه گفته شود «و أيم اللّه» يعنى: من به خدا سوگندها مىخورم (ابن ابى الحديد در تفسير اين كلمه بحث مشروحى دارد كه علاقهمندان مىتوانند به جلد ٧، صفحه ٥٤، مراجعه كنند).
[٢] «ألنّاب» به معناى شتر ماده پير است.
[٣] «ضروس» به معناى حيوان كج خلقى است كه گاز مىگيرد و در اصل از مادّه «ضرس» (بر وزن حرص) به معناى دندان آسيا است.
[٤] «تعذم» از مادّه «عذم» (بر وزن جزم) به معناى خوردن چيزى با فشار حريصانه است كه لازمه آن گاز گرفتن است.
[٥] «تخبط» از مادّه «خبط» (بر وزن ضبط) به معناى زدن و كوبيدن با دست است.
[٦] «تزبن» از مادّه «زبن» (بر وزن دفن) به معناى دور كردن و لگد زدن است.
[٧] «درّ» به معناى ريزش شير فراوان است؛ سپس به هر خير و بركتى اطلاق شده است.