پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٩ - شرح و تفسير باز صفات والاى ديگرى از فرشتگان

«آنها (عشق به) خداوندى را كه صاحب عرش است، ذخيره روز بى‌نوايى خود قرار داده، و در آن هنگام كه خلق به مخلوقات مى‌انديشند آنها تمام توجّه خود را متوجّه خالق ساخته‌اند». (قد اتّخذوا ذا العرش ذخيرة ليوم فاقتهم، و يمّموه‌ [١] عند انقطاع الخلق إلى المخلوقين برغبتهم).

«ذالعرش» يكى از اوصاف خداست كه دلالت بر نهايت عظمت ذات او دارد؛ چرا كه عرش برترين موجود جهان خلقت است و اين وصف از آيه شريفه‌ «ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلاقِ»؛ او صاحب عرش است و روح (مقدّس) را به فرمانش بر هر كس از بندگانش كه بخواهد القا مى‌كند تا همه را از روز ملاقات (روز رستاخيز) بيم دهد». [٢] آرى، آنها جز به خدا دل نبسته‌اند و جز او را مبدء خير و بركت و نجات، در اين عالم نمى‌شناسند و انسان‌هاى با ايمان تا همين طريق را در مسير معرفة اللّه نپويند به جايى نمى‌رسند.

تعبير به «ذخيرة ليوم فاقتهم» نشان مى‌دهد كه فرشتگان نيز در روز قيامت حساب و كتاب و پاداش و جزايى دارند.

سپس مى‌افزايد: «آنها هيچگاه عبادت او را پايان نمى‌دهند (چرا كه) علاقه آنها به لزوم عبادت پروردگار، از رجاء و خوف روز افزون او- كه هرگز از دل آنها بركنده نمى‌شود- سرچشمه مى‌گيرد». (لا يقطعون أمد غاية عبادته و لا يرجع بهم الإستهتار [٣] بلزوم طاعته، إلّا إلى موادّ [٤] من قلوبهم غير منقطعة من رجائه و مخافته).

[١] «يمّموا» از مادّه «يمّ» به معناى قصد كردن چيزى است و «تيمّم» را از اين رو «تيمّم» مى‌گويند كه انسان قصد مى‌كند دست خود را بر خاك زند و بر پيشانى و پشت دستها بمالد.

[٢] سوره غافر، آيه ١٥.

[٣] «استهتار» مصدر است و به معناى بى‌مبالاتى و حرص بر انجام كار خلافى است و ريشه اصلى آن «هتر» (بر وزن ستر) به معناى حماقت و جهل است.

[٤] «موادّ» جمع «مادّه» در اصل از «مدّ» به معناى گسترش و افزايش گرفته شده؛ بنابر اين، موادّ به معناى فزونى‌ها و افزايش‌هاست.