منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٤٤٤ - فضيلت حفظ اسرار شيعيان

شياطين، حيله‌ها و مكرها دارند (و حق تعالى، در باب شيطان فرموده: «إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً»؛[١] يعنى: به كَرَم الهى متوسّل باشيد و از حيله و مكرى كه سنّيان در باب اضرار يا اضلال شما كنند، بسيار مترسيد؛ زيرا كه خداى تعالى، شما را از حيله و مكر ايشان، هر گاه مصلحت اقتضا كند، محافظت مى‌نمايد. و اين كلام، منافات با وجوب منافات با وجوب تقيّه ندارد و غرض، امر به اعتماد بر فضل الهى است و از ايشان، بسيار[٢] نترسيدن. و ضررهاى قليل كه رسانند، خداى تعالى بر وجه اكمل، در دنيا يا در آخرت، تلافى و تدارك مى‌فرمايد. و در بسيارى از نسخه‌هاى صحيحه، «لا يعرفنّ» به عين بى نقطه و فاء است. و ممكن است كه به تخفيف «راء» باشد؛ يعنى: بايد كه شيعيان، چيزى از سنّيان ياد نگيرند؛ زيرا كه به حيله و مكر، باعث ضلالت ايشان مى‌شود و ضرر مى‌رسانند. و شايد كه مراد، نهى از دوستى و آشنايى با سنّيان باشد؛ يعنى: هيچ يك از ايشان را مشناسيد، چه جاى آن كه با ايشان، دوستى و آشنايى كنيد، و اين نهى، در حالى است كه تقيّه در اختلاط با ايشان نباشد، و اگر مقام‌[٣] تقيّه باشد، به قدر ضرورت، اظهار مودّت بايد كرد و در باطن، از ايشان گريزان و بر حذر بايد بود. و ممكن است كه به تشديد «راء» باشد؛ يعنى: خود را به ايشان مشناسانيد به عنوان تشيّع و اظهارِ مذهب حق و بحث در مسائل متعلّقه به مذهب يا آن كه مطلقاً تا مقدور باشد، خود را به ايشان مشناسانيد[٤] و از آشنايى ايشان، گريزان باشيد، يا آن كه مراد آن باشد كه در مقام هدايت ايشان در مياييد و اظهار مذهب حق، پيش ايشان مكنيد؛ زيرا كه ايشان، گاه باشد كه از راه حيله، خود را چنان باز نمايند كه طالب حقّ‌اند و بعد از آن كه اظهارِ مذهب خود پيش ايشان كرديد، در مقام اضلال يا رسانيدن ضررى كه مقدورشان باشد. به در مى‌آيند و قبولِ حق نمى‌كنند. و قبل از اين، بعضى از احاديث درباب تقيّه و ترك دعوت ايشان، مذكور شد.

[١]. سوره نساء، آيه ٧٦.