منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٩٢ - مذمت سخنان گناه آلود
را برويانَد: گوش انداختن به لهو، و فحش گفتن، و رفتن به درِ خانه صاحبان سلطنت، و از پىِ شكار گشتن.[١] و عيّاشى رحمه الله در تفسير خود، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود: سه كساند كه خداى تعالى در روز قيامت، نظر مرحمت به ايشان نمىكند و اعمال ايشان را مُزكّى نمىسازد و ايشان را معذّب مىسازد به عذاب سخت: مردى كه ديّوث باشد، و كسى كه فحش گويد و شنود، و كسى كه از مردم چيزى طلبد و در دستش آن قدر باشد كه محتاج نباشد.[٢] و شيخ طوسى قدس سره در تهذيب، از حضرت امام جعفر عليه السلام روايت كرده كه فرمود كه: حضرت امير المؤمنين عليه السلام حكم كرد در باب مردى كه كسى را «ابن المجنون»، يعنى پسرِ ديوانه خواند. پس آن ديگرى گفت كه: تو، پسر ديوانهاى. پس حضرت، اوّلين را امر فرمود كه آن يك را بيست تازيانه بزند، و به او گفت: بدان كه تو هم مثل اين، بيست تازيانه خواهى خورد. بعد از آن كه تمام شد، تازيانه را به ديگرى داد تا هر دو به عقوبت رسيده باشند.[٣] و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام در باب هجو، حكم به تعزير فرمود: يعنى تأديبى كه حاكم شرع، مناسب داند.[٤] و حِميَرى، در كتاب قرب الإسناد، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه از پدر خود عليه السلام روايت مىفرمود در باب مردى كه به كسى گويد: «اى شرابخوار، اى خورنده گوشت خوك!»، كه آن حضرت فرمود: حد، يعنى هشتاد تازيانه بر او لازم نمىشود؛ امّا چند تازيانه مىزنند او را.[٥] و امّا اسناد نمودن كفر به كسى يا لعنت كردن. پس روايت كرده است كلينى رحمه الله از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام كه فرمود: شهادت نمىدهد هيچ كس به كفر كسى، مگر آن كه آن كفر به يكى از آن دو كس بر مىگردد. اگر چنانچه شهادت بر كافرى داده باشد، راست خواهد بود و اگر شهادت بر مؤمنى داده باشد، كفر به خودش بر مىگردد. پس حذر و پرهيز نماييد از طعن كردن بر مؤمنان.[٦] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: لعنت، وقتى كه از دهن لعنتكننده بيرون مىآيد، متردّد مىشود. پس اگر جايى پيدا كرد كه مستحقّ لعنت باشد، قرار مىگيرد و اگر پيدا نكرد، به
[١]. الخصال، ص ٢٢٥، ح ٦٣.