منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٨٦ - پرهيز از دروغ
«أَنَّ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كانَ مِنَ الْكاذِبِينَ»[١]؛ يعنى: لعنت خداى بر او باد، اگر از جمله دروغگويان باشد! و فرموده كه: «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ»[٢]؛ يعنى:
ذكر كن در كتاب، اسماعيل را. به درستى كه او به وعده، وفا مىكرد و رسول و نبى بود.[٣] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: حضرت اسماعيل، مسمّا به «صادق الوعد»، از آن جهت شد كه با شخصى در جايى وعده كرده بود و يك سال در آن مكان، انتظار آن شخص كشيد.
پس خداى تعالى، او را «صادق الوعد» ناميد و بعد از يك سال كه آن مرد آمد، به او گفت: من در اين مدّت، انتظار تو [را] مىكشيدم.[٤] و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه فرمود كه: خداى تعالى، از براى شرّ و بدى، قفلى چند قرار داده و شراب خوردن را كليد آن قفلها ساخته و دروغ گفتن، بدتر است از شراب خوردن.[٥] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: دروغ گفتن، خراب كننده ايمان است.[٦] و از آن حضرت، روايت كرده كه حضرت على بن الحسين عليهما السلام مىفرمود كه: حذر كنيد از دروغ، خواه كوچك و خواه بزرگ، خواه از بابِ جِد گوييد و خواه از باب هزل؛ زيرا كسى كه در چيز سهلى دروغ گفت، جرئت به هم مىرساند در دروغِ بزرگ. آيا نمىدانيد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده كه: «بنده، بر راستْ مداومت مىنمايد تا به حدّى كه خداى تعالى، او را صدّيق مىنويسد»، و مداومت بر دروغ مىكند تا به حدّى كه او را كذّاب مىنويسد؟[٧] و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود كه: علامت كذّاب، آن است كه از آسمان و زمين، و مشرق و مغرب، خبر مىدهد و وقتى كه از حلال و حرام الهى از او چيزى مىپرسى، خبرى ندارد.[٨] و از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت كرده كه فرمود: هيچ بندهاى طعم ايمان را نمىيابد تا وقتى كه ترك كند دروغ گفتن را، خواه به جِد گويد، و خواه به طريق هزل.[٩]
[١]. سوره نور، آيه ٧.