منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٧٦ - ب احاديث
و از آن حضرت، روايت كردهاند كه در تفسير قول الهى كه مىفرمايد: «أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ»[١]؛ يعنى: «آن جماعت را خداى تعالى، اجر مضاعف عطا مىكند، به سبب صبرى كه كردهاند و دفع كردهاند از خود به خوبى، بدى را»، فرمود كه: مراد به صبر، تقيّه است و همچنين مراد به حَسَنه، تقيّه است و مراد به سيّئه، افشا و مخالفت تقيّه است.[٢] و كلينى، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه: تقيّه هيچ كس به تقيّه اصحاب كهف نمىرسد كه ايشان، در عيدهاى كفّار، حاضر مىشدند و زُنّار مىبستند. پس خداى تعالى، اجر ايشان را دو چندان گردانيد.[٣] و كلينى رحمه الله در كافى و حِميَرى در كتاب قرب الإسناد، از حضرت ابى عبد اللَّه عليه السلام روايت كردهاند كه به آن حضرت گفتند كه: مردمان، چنين روايت مىكنند كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام بر بالاى منبر كوفه فرموده كه: «ايّها الناس! به تحقيق كه شما را تكليف خواهند كرد كه مرا سَب كنيد.
پس اطاعت كنيد؛ يعنى دشنام بدهيد. بعد از آن، تكليف خواهند نمود كه از من، بيزار شويد با وجود آن كه من بر دين حضرت پيغمبرم صلى الله عليه و آله»؛ و نفرمود: «اظهار بيزارى از من مكنيد».
بعد از آن، سائل گفت[٤] كه: خبر ده مرا كه اگر كسى اختيار كشته شدن كند، نه اظهارِ بيزارى، چون خواهد بود؟ حضرت فرمود كه: واللَّه كه بر او نيست و جايز نيست او را، مگر آنچه عمّار بن ياسر كرد در وقتى كه اهل مكّه، او را اكراه كردند و دلش به ايمان، مطمئن بود! پس حق تعالى، در شأن او اين آيه فرستاد كه: «إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ»[٥] و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله بعد از نزول اين آيه، فرمود كه: يا عمّار! اگر نوبت ديگر به چنين واقعهاى افتى، آنچه كردى، بكن؛ زيرا كه خداى- عزَّ و جلَّ- عذر تو را فرستاده و فرموده كه: اگر ديگر چنين حالتى روى دهد، بكنى آنچه كردى.[٦] و عيّاشى در تفسير خود، قريب به اين مضمون، از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده و اين حديث، به حَسَب ظاهر، منافى آن خبرى است كه قبل از اين مذكور شد كه بعضى از علما
[١]. سوره قصص: آيه ٥٤.